Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Zing News - Tri thức trực tuyến

M

Trước Sau

Xã hội

Gặp gỡ vua võ khèn địa tửu Bản Phố

Ở Bản Phố (Bắc Hà, Lào Cai), có một người vì đam mê võ thuật đã theo bố hơn 20 năm tìm thầy luyện võ. Ông đã học hết 200 trong tổng số 360 bài võ khèn, võ sinh tiền cổ nhân truyền lại.

Gặp gỡ vua võ khèn địa tửu Bản Phố

Ở Bản Phố (Bắc Hà, Lào Cai), có một người vì đam mê võ thuật đã theo bố hơn 20 năm tìm thầy luyện võ. Ông đã học hết 200 trong tổng số 360 bài võ khèn, võ sinh tiền cổ nhân truyền lại.

>> 80 kỵ sĩ trổ tài đua ngựa ở Bắc Hà
>> 'Cuộc chiến' giành ngôi vương đua ngựa ở Bắc Hà

Đỉnh núi Xi Ma Cai (Lào Cai) nơi ông Lý Seo Hồ trước kia luyện võ nay đã thành môt khu du lịch nổi tiếng. Hiện ở Bản Phố, võ khèn không có truyền nhân, ngoài một số già làng biết thì đám thanh niên không ai muốn học. Còn múa võ sinh tiền, ông không có đối thủ, ông được mệnh danh là “độc cô cầu bại” ở rẻo cao Bản Phố, Bắc Hà.

Trên con đường dẫn lên nhà ông Hồ ở thôn Bản Phố, tôi gặp không ít đoàn khách du lịch nước ngoài, họ đến để chiêm ngưỡng và “diện kiến” ông thầy võ của bản H’Mông. Một đoàn khách du lịch Pháp gồm 4 người đến nhà ông Hồ khi mặt trời đã xế chiều, sau khi nhâm nhi chén rượu, họ cũng đã mãn nhãn khi được chứng kiến ông biểu diễn. 

Gặp gỡ vua võ khèn địa tửu Bản Phố

Đường lên Bản Phố. Ảnh: Lê Hiếu.

Theo võ sư Lý Seo Hồ, múa võ khèn và sinh tiền gồm các bài quyền song trảm, lưỡng hổ tranh quyền, bạt sơn... để múa các thế võ này đòi hỏi phải có sự khổ luyện, khi múa và tập đối kháng di chuyển phải nhanh và êm như bước di chuyển của loài hổ, báo. Đường quyền không hạn chế các niêm luật và rất phóng khoáng. Với các yếu tố đó, ông cũng đã sáng tạo nhiều bài võ hiệu quả, như lối phòng thủ dùng quả bí ngô để khống chế dao, kiếm, dùng khăn vải để hạ côn quyền…

Căn nhà nhỏ đơn sơ, mộc mạc được làm theo lối nhà trình tường hơn 20 năm nay vẫn vậy, nóc một chiếc tủ đặt giữa tiền sảnh của ngôi nhà, ông Hồ để các loại nhạc cụ bao gồm cây khèn, cây sinh tiền, cây sáo. Cạnh đó, trên vách nhà treo con dao, cái lưỡi liềm buộc sợi chỉ đỏ ở đuôi ngụ ý báo chỉ để biểu diễn. Con trai ông, anh Lý Seo Phỏng cũng rất ham mê võ thuật. Anh Phỏng tâm sự: “Nhiều lần nhìn bố biểu diễn, tôi tự học hỏi và sau đó có những lỗi gì, bố tôi đều sửa”. Ông Hồ nói: "Nó múa đẹp, nhưng nhiều bài không hiệu quả!".

Gặp gỡ vua võ khèn địa tửu Bản Phố

Ở Bản Phố, không ai múa võ sinh tiền đẹp và hay như ông. Ảnh: Lê Hiếu.

Nhâm nhi men rượu nồng, ông bắt đầu kể về quá trình tìm khổ luyện của mình, vốn đam mê võ thuật từ hồi bé ông đã được những người trong bản chỉ dạy những đường nét cơ bản của võ thuật người H'Mong. Nhưng mãi đến năm 17 tuổi cơ duyên với võ thuật của ông mới bắt đầu. Lặn lội qua các con núi, cuối cùng ông cũng tìm được thầy dạy ở tận Xi Ma Cai. Ông nhớ lại, khi xưa nếu muốn học võ phải tôn trọng các nghi lễ như làm cơm rượu nhập môn, nhập quyền, rồi sau đó mới được học võ, đó là cả một quá trình khổ luyện về tâm và trí.

Trong suốt những năm theo học môn võ cổ truyền, ông Ly Seo Hồ học qua khá nhiều các võ sư, sau mỗi lần như vậy, quyền thuật của ông lại thêm phần điêu luyện, ông đã học xong 200 bài võ trong tổng số 360 bài của võ khèn và võ sinh tiền. Ông cho biết: "Như thế cũng quá đủ cho một đời đam mê võ thuật". Trở lại sau những tháng năm luyện võ, ông tiếp tục trau dồi và tự luyện, sáng tạo ra nhiều bài quyền khác. Hiện tại, ở cái tuổi xưa nay hiếm, môn sinh của ông cũng chỉ đếm trên đầu ngón tay.

Ông Lý Seo Hồ tâm sự, võ múa khèn, múa sinh tiền cũng giống như những môn võ khác, đòi hỏi người học phải có tố chất và chịu khó. Bước đầu, khi mới học võ, dùng khèn để quay vòng số 8 là bắt buộc. Đây là yếu tố cực kỳ quan trọng, vì muốn tay dẻo để biểu diễn trơn tru phải học thật tốt động tác này. 

Gặp gỡ vua võ khèn địa tửu Bản Phố

Ở Bản Phố, Bắc Hà, môn võ múa sinh tiền chỉ còn mình ông biết. Ảnh: Lê Hiếu.

Khách đến nhà chơi, ông lại múa sinh tiền cho mọi người xem, võ sư múa đẹp và uyển chuyển, điệu múa tưng bừng dưới tiếng kêu xoèn xẹt vui tai của lá đồng. Cây gậy sinh tiền của ông được “nhập khẩu” từ Xi Ma Cai, đây là loại nhạc cụ được làm bằng một đoạn trúc hoặc tre, khoét hai đoạn đầu còn phần giữa để nguyên, dùng các lá đồng hình tròn được đục lỗ ở giữa để xâu vào trong đoạn trúc, tre.

Hiện nay, ông không dùng võ khèn, võ sinh tiền để chiến đấu, mà chủ yếu dùng để biểu diễn. Mỗi khi ông nổi hứng, lại múa một vài điệu sau đó ngồi nhâm nhi rượu Bắc Hà. Múa võ khèn, võ sinh tiền chính là để giữ lại nét đẹp truyền thống của dân tôc H’Mông, nhiều lần biểu diễn cho Tây, họ tỏ vẻ rất khâm phục, vì điệu múa dứt khoát và rất mạnh mẽ, ông cho biết.

Trong các ngày hội, hè, hay ngày lễ của dân tộc, ông đều múa biểu diễn cho người dân, mỗi bài múa chỉ khoảng 3 phút, còn múa chậm hơn phải 5 phút, đó là chưa kể thời gian chuẩn bị. Ông Lý Seo Hồ cho biết: “Triết lý cơ bản trong võ thuật cổ truyền của người Mông là lấy nhu thắng cương, dụng trí địch dũng. Đặc trưng võ thuật cổ truyền của người Mông là phóng khoáng, hạn chế niêm luật, nên các bài tập thường không giống nhau và có thể mỗi võ sư lại có quyền đạo khác nhau”.

Lê Hiếu

Theoinfonet

 

Bài viết được cập nhật lần cuối lúc 17:06 - 26/06/2012

Theoinfonet

ĐÁNH GIÁ BÀI VIẾT

Giúp Zing.vn ngày càng nâng cao chất lượng nội dung bằng cách cho chúng tôi biết bạn đánh giá thế nào về bài viết này:

  • Rất tốt! Thông tin nhanh, nội dung trung thực và khách quan.
  • Bình thường: Thông tin hữu ích, nội dung không lỗi.
  • Kém: Nội dung không có giá trị, nhiều lỗi
;
Zing News Xã hội
Gặp gỡ vua võ khèn địa tửu Bản Phố
 

Đọc tiếp

Chia sẻ

Bạn có thể quan tâm