M

'Chúa tể bóng tối' xây dựng mô hình hoạt động của IS

Nhà nước Hồi giáo (IS) bánh trướng nhanh nhờ kiểu hoạt động giống cơ quan tình báo và băng đảng mafia theo chỉ dẫn của một cựu sĩ quan tình báo Iraq.

IS khởi đầu một cách lặng lẽ và bí mật ở Syria. Ảnh: Der Spiegel
IS khởi đầu một cách lặng lẽ và bí mật ở Syria. Ảnh: Der Spiegel

Tạp chí Đức Der Spiegel ngày 5/5 cho biết họ đã tiếp cận tập tài liệu gồm 31 trang của Samir Abd Muhammad al-Khlifawi, bí danh là Haji Bakr. Hắn là cựu sĩ quan tình báo dưới thời Tổng thống Iraq Saddam Hussein, và là “kiến trúc sư” xây dựng bộ máy IS từ nhiều năm qua.

Khi quân nổi dậy Syria giết Khlifawi ở thị trấn Tal Rifaat hồi tháng 1/2014, hắn để lại tập tài liệu mô tả quá trình xây dựng và hình thành cơ cấu tổ chức của IS.

Der Spiegel đánh giá tập tài liệu này là “mã nguồn” của tổ chức khủng bố thành công nhất và giàu nhất trên thế giới.

Trước đó, mọi thông tin về IS chỉ xuất phát từ các tay súng đào ngũ, trốn khỏi tổ chức. Nhưng không tài liệu nào cung cấp thông tin về sự trỗi dậy của IS từ thời điểm ban đầu. Tập tài liệu của Khlifawi cho thấy IS vừa giống một cơ quan tình báo, vừa như một tổ chức mafia.

IS hoạt động như cơ quan tình báo và mafia

Khlifawi giấu tập tài liệu trong một ngôi nhà ở phía bắc Syria. Tháng 4/2014, một số trang tài liệu được tuồn tới Thổ Nhĩ Kỳ. Mãi đến tháng 11/2014, tình báo phương Tây mới tiếp cận được toàn bộ số tài liệu này ở Tal Rifaat.

“Mối lo ngại lớn nhất của tôi là bản kế hoạch của IS sẽ chìm trong bóng tối mãi mãi” - nhân chứng đánh cắp tập tài liệu tiết lộ.

Tài liệu của Khlifawi cho thấy, từ cuối năm 2012, khi chưa ai biết cái tên IS, cựu sĩ quan tình báo Iraq đã lập kế hoạch xây dựng một lực lượng đủ sức chiếm cả Syria rồi dùng lãnh thổ ấy làm bàn đạp để tấn công Iraq.

Tại một ngôi nhà ở Tal Rifaat, Khlifawi, kẻ mang biệt danh là “chúa tể bóng tối”, bắt đầu vẽ sơ đồ bộ máy IS. Der Spiegel nhận định đây là “bản kế hoạch xây dựng một nhà nước tình báo Hồi giáo” với nhiều điểm giống các cơ quan tình báo quốc gia.

Theo kế hoạch của Khlifawi, IS tuyển dụng những kẻ cực đoan thông qua các trung tâm Hồi giáo. Các thủ lĩnh IS lựa chọn một số nhân vật đáng tin cậy để do thám các làng, bộ tộc ở Syria để moi các thông tin - như danh sách các gia tộc hùng mạnh, nhân vật đứng đầu trong các gia tộc, nguồn thu nhập, sức mạnh quân sự của các vùng, các hoạt động bất hợp pháp của họ (để làm công cụ tống tiền, đe dọa).

Các tay gián điệp phải xác định những người từng phạm tội, người đồng tính.

Khlifawi còn lập mưu đưa một số “chiến hữu” đáng tin cậy nhất đến các thị trấn ở Syria, quyến rũ con gái của các gia đình có ảnh hưởng lớn, kết hôn với họ để “xâm nhập một cách lặng lẽ vào các gia đình".

Phần lớn gián điệp trong danh sách Khlifawi đều là những thanh niên mới ngoài 20 tuổi. Khlifawi nhấn mạnh tối đa vào các hoạt động kiểu tình báo và mafia như theo dõi, do thám, bắt cóc, giết người khi cần thiết.

Với mỗi một hội đồng ở các tỉnh thành tại Syria, Khlifawi chỉ định một emir (tư lệnh) chỉ huy các hoạt động bắt cóc, giết người, thông tin liên lạc.

Khlifawi còn dựng lên một emir để quản lý các emir cấp dưới. Mỗi tỉnh có một cơ quan tình báo để thu thập mọi thông tin tới các emir. Mục tiêu của cơ cấu là giám sát tất cả mọi người. Der Spiegel cho biết, Khlifawi đã học hỏi nhiều từ mô hình cơ quan tình báo của chính quyền nhà lãnh đạo Saddam Hussein.

IS xây dựng các cấu trúc quản lý nhà nước ở những vùng lãnh thổ mà họ chiếm được. Từ chính quyền trung ương, nội các, các thống đốc cho tới những cơ quan tài chính và lập pháp. Đồ họa: Việt Anh
IS xây dựng các cấu trúc quản lý nhà nước ở những vùng lãnh thổ mà họ chiếm được. Từ chính quyền trung ương, nội các, các thống đốc cho tới những cơ quan tài chính và lập pháp. Đồ họa: Việt Anh

Tôn giáo chỉ là một yếu tố

Các tài liệu của Khlifawi cho thấy hắn không phải là một kẻ cuồng tín. Khlifawi tin rằng sự cuồng tín không phải là yếu tố quan trọng nhất để đem lại chiến thắng. Nhưng niềm tin với đạo Hồi vẫn là điều kiện rất cần thiết.

Năm 2010, Khlifawi và một nhóm cựu quan chức tình báo Iraq đồng loạt quyết định dựng Abu Bakr al-Baghdadi lên làm thủ lĩnh tối cao của IS. Khlifawi cho rằng Baghdadi, một giáo sĩ có học vấn cao, sẽ đem lại sức mạnh đức tin cho IS.

Nhà báo Iraq Hisham al-Hashimi cũng từng mô tả Khlifawi “là một kẻ theo chủ nghĩa dân tộc chứ không phải là kẻ cực đoan Hồi giáo”.

Der Spiegel cho rằng IS trên thực tế không có nhiều điểm chung với Al-Qaeda, ngoại trừ cái danh “thánh chiến Hồi giáo”. IS hoạt động như một tổ chức mafia vì lợi nhuận. Và các nhóm khủng bố chưa bao giờ thành công trong việc thành lập nhà nước như IS. Tổ chức này khởi đầu hết sức bí mật đến mức hầu như chẳng ai biết đến.

Các văn phòng của IS mọc lên như nấm ở miền bắc Syria từ đầu năm 2013, nhưng giống hệt các cơ sở truyền đạo thông thường. Khlifawi cũng không đưa lực lượng nòng cốt từ Iraq tới Syria, và cũng không tuyển mộ nhiều người Syria mà chọn những kẻ cực đoan nước ngoài tới Syria từ năm 2012.

Hồi cuối năm 2012, IS dựng lên nhiều trại quân sự ở Syria. Ban đầu không ai biết các trại ấy của nhóm nào. Các trại hoạt động cực kỳ nghiêm ngặt và phần lớn thành viên đều là người nước ngoài. Họ không giao tiếp với người ngoài. Đến giữa năm 2013, IS đã tuyển mộ tới 2.650 tay súng nước ngoài ở tỉnh Aleppo. Sau đó, IS mở chiến dịch chiếm Raqqa. Lãnh đạo các gia tộc lớn tại Syria bắt đầu tuyên thệ trung thành với IS. Và IS bắt đầu mở rộng địa bàn với tốc độ chóng mặt.

Kể cả sau khi Khlifawi chết, IS vẫn tiếp tục mở rộng theo kế hoạch mà hắn đã vạch ra. IS đang phải đối phó chiến dịch không kích của liên quân quốc tế, nhưng vẫn tiếp tục tăng cường hoạt động tại Syria.

Những bí mật ít người biết về ông trùm tổ chức khủng bố IS

Một người đàn ông tự xưng là bạn của thủ lĩnh phiến quân Nhà nước Hồi giáo (IS) Abu Bakr al-Baghdadi tiết lộ rằng y không hẳn là người sùng đạo và từng khá nhút nhát.

IS đang thắng trong cuộc chiến tuyên truyền

Các nhà phân tích nhận định, cách phản ứng thụ động trước hình thức tuyên truyền của IS khiến thế giới thất thế trong việc ngăn chặn chủ nghĩa Hồi giáo cực đoan.

http://tuoitre.vn/tin/the-gioi/20150506/chua-te-bong-toi-xay-dung-bo-may-hoat-dong-is/742823.html

Theo Nguyệt Phương/Tuổi Trẻ

(Zing đặt lại tiêu đề bài viết)

Bình luận

Tin tức mới nhất Thế giới