M

Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia ở Sài Gòn xuống cấp

Đình Thông Tây Hội (quận Gò Vấp, TP HCM) có độ tuổi 317 năm, từng xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đã bị xuống cấp nghiêm trọng.

Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 1
Đình Thông Tây Hội được xây dựng vào năm 1698 tại 107/1 Nguyễn Văn Lượng (nay là Thống Nhất, phường 11, quận Gò Vấp, TP HCM). Nơi đây thờ Thành hoàng theo tục thờ thần của người Việt Nam và là ngôi đình cổ nhất của vùng đất Gia Định xưa và của cả Nam Bộ còn tồn tại.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 2
Nét độc đáo nhất trong kiến trúc đình thể hiện ở phần chính điện, gồm 2 tòa nhà kiểu tứ trụ, mái giáp nhau theo kiểu “trùng thềm điệp ốc”. Phía trước có 3 hương án gỗ hình vuông được chạm khắc tinh xảo. Đến nay, đình hiện vẫn gìn giữ được gần như nguyên vẹn cấu trúc và vật liệu xây dựng xưa.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 3
Hàng năm, lễ giỗ thần hoàng được tổ chức trang trọng vào ngày 14 và 15/8 (âm lịch), thu hút nhiều du khách thập phương và người dân. Vào những ngày rằm, mùng 1 hàng tháng, ban trị sự và người dân khu vực thường xuyên đến thắp hương, cúng bái.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 4
Năm 1998, đình Thông Tây Hội được xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 5
Nhiều năm nay, các kết cấu, kiến trúc của ngôi đình đã hư hỏng, xuống cấp nghiêm trọng, nguy cơ bị đổ sập rất lớn.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 6
Ông Nguyễn Văn Tý, Trưởng Ban trị sự đình Thông Tây Hội cho biết, do đình quá thấp so với mặt đường, thường xuyên bị ngập nên năm 1998, ban trị sự đã vận động kinh phí xã hội hoá nâng sân và sửa chữa. Vì không có nhiều tiền nên phần nhà hội sở vẫn chưa được nâng, do đó vẫn nằm thấp hơn sân đến nửa mét. Mỗi khi mưa nền nhà lại lênh láng nước. 
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 7
Bên trong nhà hội sở, rất nhiều cột đình bị mục nát, nứt toác bởi nắng mưa và thời gian.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 8
 Một số cột bị mối mọt đục ruỗng, khả năng chống đỡ toàn thân của ngôi đình yếu dần.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 9
Các thanh đà, kèo bị mối mục đang phải oằn mình đỡ phần mái.  
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 10
"Đã bị hư hại nghiêm trọng, lại nằm bên đường, mỗi khi xe lớn chạy qua, các kết cấu rung lắc, ngói đùn xuống. Những khi mưa gió chúng tôi không dám vào thắp hương bởi nó có thể đổ sập bất cứ lúc nào", ông Tý lo ngại.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 11
Phần mái xung quanh đình những thanh song bật đinh, mục nát, nhiều lớp ngói âm dương vỡ, nứt và rơi rụng dần.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 12
Từ trong nhà hội sở nhìn lên, mái nhà có nhiều nơi bị lộ thiên không còn khả năng che mưa, nắng.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 13
Do tình trạng ngập nước, mưa dột, mục nát như vậy nên hiện khu nhà này được bỏ trống, toàn bộ hiện vật thờ cúng phải di dời để tránh hư hỏng và mất cắp.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 14
Những tấm cửa bị hư hỏng sắp thành đống dưới nền phần sau nhà hội sở trông rất hoang tàn. 
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 15
Phần hậu nhà hội sở luôn trong tình trạng ẩm thấp, nhếch nhác, nhiều cột không còn khả năng chống đỡ phải kê bằng cột bê tông. Đây cũng là nơi gà kiếm ăn, trú ngụ hàng ngày.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 16
Trưởng ban trị sự đình cho biết thêm, mỗi năm kinh phí nhà nước cấp tiền từ, nhang đèn, quét dọn, điện nước… khoảng 27 triệu đồng mà chỉ như muối bỏ biển. Người dân vào cúng bái rất sợ đình có thể đổ sập. Hàng năm ban đều xin tiền ủng hộ để thuê người sửa mấy lần, nhưng cũng chỉ chắp vá tạm thời.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 17
Một thanh gỗ lớn từ miếu bên cạnh dùng để liên kết, chống nghiêng cho đình.
Di tich kien truc nghe thuat quoc gia o Sai Gon xuong cap hinh anh 18
Trưởng ban trị sự cho hay, từ ngày được xếp hạng, mọi việc duy tu, sửa chữa ban đều phải xin phép Sở VH-TT và Bộ VH-TT-DL. Hồ sơ nộp vài lần nhưng nhiều năm mới được duyệt. Vấn đề lớn nhất là kinh phí đầu tư sửa chữa lên đến hàng tỷ đồng, phải chờ cơ quan chủ quản rót xuống và chưa biết đến bao giờ mới có thể sửa chữa. Huy động tiền ủng hộ từ dân rất khó. "30 năm trông coi ngôi đình quý giá này, chứng kiến nó đang sập sệ dần hàng ngày chúng tôi xót xa lắm”, ông Tý bộc bạch.

Lê Quân

Bình luận

Tin tức mới nhất Thời sự