M

'Một người Việt trầm lặng' - điệp viên Việt Nam thách thức nước Mỹ

Ấn phẩm của tác giả Jean-Claude Pomonti về nhà tình báo lỗi lạc được tái bản với tựa đề mới.

Tác phẩm Một người Việt trầm lặng của Jean-Claude Pomonti là một cách dựng tiểu sử nhà tình báo lỗi lạc Việt Nam Phạm Xuân Ẩn khá độc đáo. Đây là món quà tri thức đầy trân trọng và ý nghĩa dành cho độc giả nhân dịp kỷ niệm sự kiện lịch sử 30/4 năm nay.

Đã có nhiều cuốn sách của giới nghiên cứu, học giả, ký giả Mỹ viết về Phạm Xuân Ẩn, có thể kể: Thomas Bass với Điệp viên Z.21 – Kẻ thù tuyệt vời của nước Mỹ hay Larry Berman với Điệp viên hoàn hảo...

 Tuy nhiên, sự nghiệp tình báo của Phạm Xuân Ẩn đặt trong cục diện chiến trường miền Nam rất cần được liên hệ trong một bối cảnh lịch sử rộng lớn hơn - cuộc chiến tranh Đông Dương - và vì thế, chúng ta cần thêm một cái nhìn, quan điểm từ người Pháp.

'Mot nguoi Viet tram lang' - diep vien Viet Nam thach thuc nuoc My hinh anh 1
Bìa sách Một người Việt thầm lặng

Người Pháp ở đây, cụ thể là tác giả Jean - Claude Pomonti, nhìn về chính sự, chiến cuộc tại miền Nam theo một trục nhìn độc lập. Là một phóng viên thường trú của tờ Le Monde tại Sài Gòn đầu thập niên 1970, ông đã viết nhiều bài báo ngầm chống lại sự can thiệp của người Mỹ, rộng hơn, ông chống lại sự phi lý của cuộc chiến đã gây nhiều tổn thất cho người dân Việt Nam.

Chính vì lập trường đó, ông đã bị trục xuất khỏi miền Nam đến hai lần.Từ trải nghiệm thực tế đời sống báo chí, là đồng nghiệp với Phạm Xuân Ẩn trong thời chiến, Jean - Claude Pomonti có cách kiến giải khá sắc sảo, thấu đáo; đặt tiểu sử nhân vật trong một bối cảnh dầu sôi lửa bỏng, với một lối dẫn dắt phi tuyến tính, đầy lôi cuốn như một tiểu thuyết trinh thám.

Với vỏ bọc là ký giả các tờ báo Mỹ như Time, Reuters, New York Herald Tribune… những “nước cờ” của điệp viên X6 – Phạm Xuân Ẩn đầy mưu lược, tinh tế và ngoạn mục.

Tác giả viết: “Ẩn buộc phải tự giam mình trong thế giới tình báo đầy bí ẩn quanh co ở Sài Gòn, nơi có những hang ổ xen lẫn. Ông phải canh chừng những điệp viên hai mang, những kẻ bám đuôi, những người có nhiệm vụ thử thách hay theo dõi mình. Ông còn phải hoàn thành một công việc khó khăn hơn cả là giải thích tài liệu đã thu thập được, phân biệt đâu là tài liệu giả đâu là tài liệu thật, tránh những âm mưu cung cấp tin để đưa mình vào bẫy”.

 Nhưng chính những tài liệu ông chuyển về miền Bắc đã khiến tướng Võ Nguyên Giáp đã phải thốt lên: "Cứ như đang ở trong phòng điều hành tác chiến của Mỹ”

Cuốn Một người Việt trầm lặng từng được xuất bản từ năm 2007 với tựa Một người Việt Nam thầm lặng, bản dịch của Nguyễn Văn Sự. Bản sách vừa được tái bản với tựa mới, như một món quà tri thức đầy ý nghĩa dành cho độc giả. Cùng với Điệp viên hoàn hảo X6 của Larry Berman, đây là tư liệu không thể thiếu trên kệ sách lịch sử chiến tranh Việt Nam.

'Mot nguoi Viet tram lang' - diep vien Viet Nam thach thuc nuoc My hinh anh 2
Cuốn sách mô tả không khí đời sống Sài Gòn thập niên 1960 -1970 như một mảng tư liệu miền Nam thời chiến.

Jean-Claude Pomonti từng là phóng viên thường trú của tờ Le Monde (Pháp) ở Sài Gòn trong thời kỳ chiến tranh Việt Nam. Chứng kiến quá nhiều tổn thất cho người dân vô tội Việt Nam, đồng thời cùng đứng trên quan điểm của chính phủ Pháp, không tán thành việc Mỹ mở rộng và kéo dài cuộc chiến tranh phi lý, Jean-Claude Pomonti đã có nhiều bài viết không có lợi cho phía Mỹ và chính quền Sài Gòn.

Ký giả Jean - Claude Pomonti từng bị chính quyền Sài Gòn trục xuất khỏi miền Nam hai lần, vào các năm 1973 và 1974. Sau năm 1975, ông nhiều lần trở lại Việt Nam và dành nhiều mối quan tâm, thiện cảm với những chuyển biến tích cực của xã hội Việt Nam, đặc biệt thời kỳ hâu Đổi mới.

Ngoài cuốn Một người Việt trầm lặng, Jean-Claude Pomonti từng có hai cuốn sách về chiến tranh Việt Nam: La Rage d'être vietnamien (1974) và Vietnam, commumste et dragons (1994). Năm 2015, ông xuất bản cuốn Vietnam: L'ephèmère et l'insubmersible.

Ý Lan

Bình luận

Tin tức mới nhất Xuất bản