Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng
M

Anh hùng bàn phím sẽ không còn chỗ trốn?

"Các mẹ ơi, có vụ đánh ghen này khốc liệt lắm", clip và câu chuyện ly kỳ (không biết thật hay bịa) đính kèm. Và thế là cuộc đời riêng của những con người ấy bị hủy hoại.

Trước khi thế giới có Facebook, người Việt Nam có loa phường và người Mỹ có công đoàn lao động. Về cơ bản, nhân loại đã thích buôn chuyện hay tung tin đồn nhảm.

Theo vô số nghiên cứu về nhân chủng học, con người về cơ bản là thích hóng chuyện và đều có nhiệt tâm chia sẻ tin đồn. Sử gia Mitchell Stephens nói: "Nhân loại đã liên tục trao đổi tin tức, xuyên suốt mọi lịch sử và trải qua các nền văn hóa…”.

Anh hung ban phim se khong con cho tron? hinh anh 1
 Blogger Cu Trí. Ảnh: Nguyễn Đăng Long.

Trả giá đắt vì ngông cuồng trên Facebook

Nhiều bạn trẻ vô tình vi phạm pháp luật, bị cơ quan công an bắt giữ do không ý thức được những phát ngôn của mình trên Facebook.

Tin tức thỏa mãn khát vọng căn bản của con người, là nhu cầu nội tại, là bản năng. Loài người muốn biết những gì đang xảy ra bên ngoài kinh nghiệm trực tiếp của mình. Và khi họ được biết những biến cố không tự nhìn thấy sẽ lại tạo ra một “khoái cảm” thông tin hoặc một cảm giác an toàn.

Cuối cùng hôm nay, khi một anh sinh viên bên Mỹ tạo ra một "công cụ buôn chuyện" mang tên Facebook để gắn kết thế giới bằng khả năng truyền thông sâu sát của mỗi cá nhân.

Tôi rất thích dùng cụm câu rất phổ biến trong nhiều diễn đàn “Các mẹ ơi, biết gì chưa?”. A ha, thế là sắp có chuyện gì đó vô cùng hư ảo được tung ra. Có một dạo người ta râm ran cái mốt mở đầu câu chuyện bằng cụm câu như vậy. Câu này mô tả hoạt động của các mẹ trên các diễn đàn bỉm sữa, một hoạt động rất đặc trưng và cao quý của phụ nữ.

Nhưng rồi cái phong trào “Các mẹ ơi, biết gì chưa” ấy, nó lây lan sang tất các lĩnh vực, người phát ngôn từ mọi giới tính. "Các mẹ ơi, biết gì chưa? Virus Ebola đã về đến Hà Nội rồi đấy!", "Các mẹ ơi, biết gì chưa? Trong nước lèo hủ tíu có thịt chuột"... gây hoang mang và điêu đứng không biết bao nhiêu con người.

"Các mẹ ơi, có vụ đánh ghen này khốc liệt lắm", clip và câu chuyện ly kỳ (không biết thật hay bịa) đính kèm. Và thế là cuộc đời riêng của những con người ấy bị hủy hoại.

Kinh khủng hơn chuyện sau lũy tre làng đời cha ông rất nhiều. Người ta hay kể cho nhau nghe những chuyện định kiến làng xã, những cô gái cạo đầu bôi vôi hay bỏ xứ mà đi vì miệng lưỡi người làng. Bây giờ, chẳng cần quen biết gì nhau để mà phán xét, sáng tác. Thậm chí đã có cô gái trẻ trong phía Nam tự vẫn vì những thứ được bạn bè thêu dệt bịa đặt trên Facebook.

Thế kỷ 21, dù đa số chúng ta vẫn giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp của các bậc tiền nhân sống trong làng, vẫn ngồi buôn chuyện say sưa nói xấu một kẻ xa lạ trong phòng máy lạnh hay quán ăn Hàn Quốc, thì ta có thể nhận ra: bây giờ cái sự ngồi lê, bịa chuyện, nói xấu nhau nó không còn từ một ai, không từ một sự kiện thời sự nào cả.

Ngay mấy hôm trước, một “trẻ trâu”, xin phép dùng ngôn ngữ mạng để gọi vậy miêu tả cho xác đáng, lợi dụng nỗi đau của nước Pháp làm ngay một account Facebook giả danh phần tử khủng bố IS.

Tất nhiên anh “trâu” đã thành công bởi dắt mũi được một đám đông phẫn nộ khác nhao nhao vào chửi rủa IS, chửi rủa tôn giáo… Kết thúc là thách IS sang Việt Nam, tôi hãi hãi là.

Có thể hiểu họ đang trong cơn cuồng nộ và cũng chưa hẳn hiểu rõ về tổ chức khủng bố này, tôi thấy thông cảm cho cái sự rỗng đặc này. Thậm chí cuối cùng thì cơ quan công an đã phải đưa ra lời cảnh báo sẽ dùng biện pháp nghiệp vụ để truy tìm những người liên quan, nó không còn là chuyện đùa hay trong một phút bực tức trút lên mạng là xong.

Người tung tin “căn bệnh Ebola đã vào Việt Nam” cũng từng bị xử lý hành chính với số tiền phạt tương đối đau hầu bao. Vậy đấy, đằng sau màn hình và bàn phím không phải là chỗ lẩn trốn trách nhiệm an toàn đâu “các mẹ” ạ.

Một cô đăng tý ảnh hở hang lên “phây”? Một ca sĩ dính tý scandal? Một chuyện ngoài đường ngoài chợ nào đấy được mô tả bằng 30 giây video-clip? Lúc ấy thì đừng bảo chỉ đàn bà mới hay nói xấu nhau. Lúc ấy thì nào là chuyện đạo đức, rồi thì các chi tiết thêm mắm dặm muối, những phát ngôn kiểu “Con ấy thế nào, tôi biết” (nhà tôi ở cách nhà nó 2 dãy phố và hay gặp nó chạy bộ thể dục trong công viên, dắt theo cả chó cơ mà).

Tụ tập đưa chuyện nói xấu nhau, bịa chuyện và thời đại mạng thì tung tin nhảm, chửi bới búa xua, đấy coi như là cái văn hóa chưa đẹp. Nhưng thời đại này, ai cũng có thể trở thành một người xấu xa, bật máy tính lên, bằng với việc ra cái ao đầu làng, ngồi xổm xuống, bắt đầu chẩu mỏ lên và bịa đủ thứ chuyện trên đời. Có thêm tý like, phần thưởng quả nhiên không tồi.

Hậu quả à? Sắp nhé!

Cu Trí tên thật là Hoàng Minh Trí, sinh năm 1979, là phóng viên báo Công An Nhân Dân.

Anh được đông đảo bạn đọc biết tới với các bài viết trên mạng xã hội. Đầu năm nay, anh xuất bản cuốn tản văn Cuộc đời tròn hay méo thu hút sự quan tâm của dư luận.

Trang cá nhân của blogger Cu Trí hiện sở hữu hơn 30.000 người theo dõi.​

Ảnh đại diện 3 màu và nhà đạo đức mang tên 'cư dân mạng'

"Phán xét trên mạng thì dễ. Nhưng cực đoan hóa các hình thức lễ nghi với chuẩn mực, quan niệm khác để tổn thương lẫn nhau có phải việc nên làm?" - blogger Cu Trí viết.

Blogger Cu Trí

Bình luận

Bạn có thể quan tâm

Cộng đồng mạng