Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Zing.vn Tri thức trực tuyến

Bụi mịn nguy hiểm thế nào?

Các chuyên gia cảnh báo sự gia tăng bụi mịn vượt chuẩn trong không khí chắc chắn gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, thậm chí có thể dẫn đến ung thư.

Chiều 25/9, ông Cao Tung Sơn, Giám đốc Trung tâm Quan trắc và Phân tích môi trường TP.HCM, cho biết đơn vị đã báo cáo Sở Tài nguyên Môi trường về chất lượng không khí trong những ngày qua.

Theo đó, từ ngày 18 đến ngày 22/9, thành phố xảy ra hiện tượng sương mù quang hóa làm giảm tầm nhìn và ảnh hưởng đến sức khỏe người dân.

Kết quả quan trắc tại 30 vị trí ở thành phố cho thấy sự gia tăng đột biến các chất ô nhiễm như bụi lơ lửng, PM10, PM2.5, NO2, SO2, CO trong các ngày 18-20/9, mức tăng 1,4 đến 2,2 lần.

Đặc biệt, các thông số bụi lơ lửng, PM10, PM2.5 có tỷ lệ vượt chuẩn tăng 25-50% trong ngày 20/9.

Bụi siêu mịn có thể là tác nhân gây ung thư

Tiến sĩ Đỗ Mạnh Cường, Phó trưởng phòng Sức khỏe Môi trường Cộng đồng, Cục Quản lý Môi trường Y tế, Bộ Y tế, cảnh báo tình trạng ô nhiễm, đặc biệt các chỉ số về bụi lơ lửng, PM10, PM2.5 có tỷ lệ vượt chuẩn, tăng 25-50% chắc chắn gây ảnh hưởng xấu tới sức khỏe, người dân cần đề phòng.

Bui min nguy hiem the nao? hinh anh 1
Nhiều ngày qua, thành phố như được bao phủ bởi lớp "sương mù" do sự gia tăng của nồng độ bụi mịn trong không khí. Ảnh: Quỳnh Danh.

Loại bụi có đường kính 10 μm gọi là PM10 là bụi mịn. Nguy hiểm nhất là loại bụi siêu mịn PM2.5. Ở các đô thị lớn như TP.HCM, các loại bụi này hầu hết sinh ra từ khí thải giao thông (xe buýt, xe máy, ôtô). Khi nồng độ bụi mịn ngoài trời tăng lên, không khí sẽ có vẻ mờ đi và tầm nhìn bị giảm. Tình trạng này tương tự thời điểm độ ẩm cao hoặc sương mù.

“Không khí ô nhiễm có nhiều hạt bụi nhỏ, hạt càng nhỏ sẽ càng vào sâu. Những hạt bụi có kích thước nhỏ, đặc biệt PM2.5 có thể đi thẳng vào mô, phế nang phổi, đường hô hấp trên, gây nên bệnh hô hấp. Về lâu dài, chúng có thể dẫn đến các bệnh tim mạch, đột quỵ, viêm phổi, viêm phế quản mạn tính”, TS Cường cảnh báo.

Theo TS Vũ Xuân Đán, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM, bụi mịn có thể ảnh hưởng đến cấu trúc của DNA do các quá trình như mất cân bằng oxy hóa làm các tế bào khỏe mạnh bị hủy hoại hoặc hưởng đến sự chuyển hóa chất hữu cơ của DNA.

Sự ảnh hưởng trực tiếp của các hóa chất trong bụi đến cấu trúc DNA. Các kim loại chuyển tiếp trong thành phần bụi như Cr, Cd, Ni, As và chất aldehyde có thể gây cản trở cơ chế sửa lỗi của DNA gây nên bệnh ung thư ở phổi.

Bên cạnh đó, TS Đán cũng cho biết với tình hình này, mức độ ô nhiễm ở trong nhà và ngoài trời là giống nhau. Nguyên nhân là chất khí và bụi mịn có khả năng phân tán rất cao nên chúng dễ dàng xâm nhập vào bên trong nhà. Đặc biệt, cấu trúc nhà ở TP.HCM thuộc khu vực nhiệt đới nên thường được thiết kế thông thoáng. Các chất ô nhiễm không khí từ môi trường xung quanh có thể xâm nhập vào bên trong nhà rất dễ dàng.

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Hồng, Trưởng khoa Bệnh phổi nghề nghiệp, Bệnh viện Phổi Trung ương (Hà Nội), cũng cho biết bụi trong không khí có nhiều loại bao gồm cả bụi vô cơ và bụi hữu cơ. Nguồn bụi xuất phát chủ yếu từ mật độ giao thông lớn nên bụi hữu cơ nhiều lại lẫn với các tạp chất khác như nitơ, lưu huỳnh rất độc hại cho sức khỏe người dân.

Nên chọn khẩu trang nào để tránh bụi mịn?

Các chuyên gia y tế cho rằng người dân khó có thể lọc được hoàn toàn bụi mịn trong không khí khi lưu thông trên đường.

TS Vũ Xuân Đán, Trung tâm kiểm soát bệnh tật TP.HCM, khuyến cáo người dân hạn chế đi ra ngoài, đặc biệt là những khu vực gần đường giao thông. Không hoạt động thể lực tại các khu vực ngoài trời, đặc biệt gần đường. Tập thể dục ở các khu vực ô nhiễm sẽ bị nguy cơ phơi nhiễm cao hơn vì sẽ hít một lượng lớn không khí khi vận động mạnh.

Người lớn và cả trẻ em nên khẩu trang phù hợp khi đi lại, làm việc ở vùng ô nhiễm. Khẩu trang nên có từ 4-5 lớp lọc gồm lớp lọc thô, lớp kháng khuẩn, lớp than hoạt tính,… và các khẩu trang có hình dáng phù hợp đảm bảo độ kín.

Các khẩu trang y tế hiện nay thường có hiệu quả lọc rất thấp, chỉ gồm 2-3 lớp vải không dệt. Bên cạnh đó, khẩu trang y tế cũng không đảm bảo độ kín để lọc các chất ô nhiễm có kích thước nhỏ.

BSCKI Nguyễn Cát Phương Vũ, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) cho rằng nhiều người thường không lựa chọn đúng khẩu trang và có biện pháp che chắn đúng cách.

Bui min nguy hiem the nao? hinh anh 2
Các chỉ số về bụi tổng và tiếng ồn tại ngã sáu Cộng Hòa vượt tiêu chuẩn. Ảnh: Quỳnh Danh.

Thực tế, khẩu trang thông thường như khẩu trang vải không thể lọc được bụi có kích thước nhỏ. Trong khi đó, khẩu trang y tế chỉ hạn chế 30-40% lượng bụi. Để ngăn được những loại bụi có kích thước siêu nhỏ như PM2.5, chúng ta cần sử dụng loại khẩu trang chuyên dụng.

Người dân có thể trang bị khẩu trang N95 hoặc N99 khi lưu thông trên đường. Đây là loại khẩu trang đáp ứng khả năng lọc bụi, vi khuẩn tốt. Ngoài ra, bác sĩ Bệnh viện Nhi đồng Thành phố cho biết một mẹo đơn giản theo nghiên cứu của Đại học Thammasat (Thái Lan) để giúp người dân chống bụi là lót một lớp khăn giấy bên trong khẩu trang y tế hoặc đeo lồng hai khẩu trang.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh cần lưu ý bảo vệ sức khỏe cho bản thân và đặc biệt là trẻ nhỏ, cần kiểm tra thời tiết, chất lượng không khí thường xuyên để có biện pháp phòng tránh kịp thời.

Không khí ô nhiễm nghiêm trọng, nên đeo khẩu trang loại nào? Gần đây, chất lượng không khí tại Hà Nội và TP.HCM thường xuyên ở mức kém, đặc biệt vào đầu giờ sáng.

7 dấu hiệu trên cơ thể tiết lộ sức khỏe có vấn đề

Nổi mụn ở xương hàm và cằm, lông mày mỏng đi, xuất hiện đường kẻ màu đen trên móng tay là những bất thường trên cơ thể cảnh báo bạn đang có vấn đề về sức khỏe.




Hà Quyên - Bích Huệ

Bạn có thể quan tâm

Sức khỏe

3 chi em o Ha Noi tu vong vi benh Whitmore hinh anh

3 chị em ở Hà Nội tử vong vì bệnh Whitmore

0

“Chỉ trong vòng 8 tháng, gia đình em tôi mất liền 3 cháu, đều có những biểu hiện giống nhau”, người họ hàng của cặp vợ chồng này chia sẻ.

01:05 Vi sao tim dap nhanh khi ban gap nguy hiem? hinh anh

Vì sao tim đập nhanh khi bạn gặp nguy hiểm?

0

Mỗi khi bạn gặp tình huống nguy hiểm, cơ thể giải phóng hormone adrenaline, khiến tim đập nhanh hơn bình thường, kích thích phản ứng bỏ chạy hoặc chiến đấu với nỗi sợ hãi.

01:00 Ly do bi do mat sau khi boi hinh anh

Lý do bị đỏ mắt sau khi bơi

0

Nhiều người nghĩ rằng clo là nguyên nhân làm mắt đỏ, ngứa sau khi đi bơi. Tuy nhiên, nước tiểu và mồ hôi trong bể bơi chính là thủ phạm thực sự.

Cuu tre nguy kich ngay sau sinh hinh anh

Cứu trẻ nguy kịch ngay sau sinh

0 1 1

Trẻ sinh thường, đủ tháng, được 2.900 gr, có biểu hiện tím tái, được cấp cứu tại Trung tâm Y tế Móng Cái. Sau đó, bé được chuyển tới Bệnh viện Sản Nhi Quảng Ninh.

Te bao giup nguoi tren 110 tuoi song khoe hinh anh

Tế bào giúp người trên 110 tuổi sống khỏe

0 3

Tế bào miễn dịch CD4+ trong cơ thể người trên 110 tuổi nhiều gấp 3-4 lần người trẻ, có khả năng tìm kiếm, tiêu diệt tế bào gây bệnh.

00:57 Tai sao khong the mo mat khi hat hoi? hinh anh

Tại sao không thể mở mắt khi hắt hơi?

0

Nhiều người cho rằng nếu không nhắm mắt khi hắt hơi, nhãn cầu sẽ bị văng ra ngoài. Tuy nhiên, điều đó không đúng sự thật.