Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Zing.vn Tri thức trực tuyến

Lễ Tết cầu kỳ và 3 ngày đầu tiên trong năm mới của người Mông Cổ

Vào ngày cuối cùng của năm cũ, người Mông Cổ sẽ đặt 3 mảnh băng ngoài cửa nhà để ngựa của thần Cát Tường Thiên Mẫu có thể uống khi đi qua.

Giống với Việt Nam, Tết của người Mông Cổ, gọi là Tsagaan Sar hay Trăng Trắng, được tính theo lịch âm. Trong văn hóa của người dân vùng thảo nguyên, đây là dịp quan trọng nhất trong năm và là thời điểm đánh dấu sự kết thúc của mùa đông.

Những ngày trước Tết

Trước Tết nhiều tuần, các gia đình Mông Cổ bắt đầu sửa soạn. Thứ đầu tiên họ chuẩn bị thường là quần áo mới và ngựa.

Vì ăn Tết rất thịnh soạn, những người phụ nữ trong gia đình sẽ làm lượng lớn đồ ăn truyền thống và giữ lạnh. Đặc biệt, họ chuẩn bị hàng trăm chiếc bánh buuz, loại bánh nhân thịt cừu truyền thống không thể thiếu trong dịp năm mới của Mông Cổ.

Le Tet cau ky va 3 ngay dau tien trong nam moi cua nguoi Mong Co hinh anh 1
Giống nhiều nước đón Tết theo lịch Âm, người Mông Cổ ăn Tết Tsagaan Sar rất to. Ảnh: Shutterstock.

Ngày trước Tsagaan, người Mông cổ gọi là Bituun, tức là "hối". Vào ngày hối, người dân sẽ dọn dẹp nhà cửa, chuồng trại và hầm để đón năm mới sạch sẽ.

Bên cạnh đó, họ đặt 3 mảnh băng ngoài cửa để ngựa của thần Cát Tường Thiên Mẫu có thể uống khi đi qua. Người Mông Cổ tin rằng thần sẽ viếng thăm mỗi gia đình vào ngày này.

Lễ tất niên của họ rất cầu kỳ. Trong buổi lễ, họ thắp nến tượng trưng cho sự giác ngộ về luân hồi và chúng sinh. Buổi tối, các gia đình, thường là láng giềng, quây quần bên nhau để tiễn năm cũ. Trên bàn ăn, những món làm từ bơ, sữa và bánh buuz là những món không thể thiếu.

Ngoài ăn uống, họ có thể cùng chơi bài. Người thắng sẽ gặp may mắn trong năm mới. Đặc biệt, họ sẽ giải quyết tất cả vấn đề và nợ nần vào ngày cuối cùng trong năm.

Le Tet cau ky va 3 ngay dau tien trong nam moi cua nguoi Mong Co hinh anh 2
Tsagaan Sar là dịp quan trọng nhất trong năm đối với người Mông Cổ. Ảnh: Getty.

Người Mông Cổ và 3 ngày đầu tiên trong năm mới

Trong những ngày Tết, các gia đình sẽ thắp nến trên bàn thờ. Những ngọn nến tượng trưng cho sự giác ngộ của Phật giáo. Khi gặp gỡ, mọi người chào  nhau bằng những câu hỏi han đặc trưng. Ngoài thăm hỏi bạn bè và gia đình, họ còn trao nhau các món quà.

Thông thường, người Mông cổ sẽ quây quần tại nơi ở của người cao tuổi nhất trong nhà. Khi chào hỏi những người lớn tuổi, họ sẽ thực hiện lời chúc zolgokh.

Le Tet cau ky va 3 ngay dau tien trong nam moi cua nguoi Mong Co hinh anh 3
Tháp bánh buuz là thứ không thể thiếu trên bàn ăn trong dịp Tết của người Mông Cổ. Ảnh: Shutterstock.

Theo đó, người Mông Cổ sẽ dùng khuỷu tay của mình ôm chặt những người cao tuổi nhằm thể hiện sự ủng hộ. Người cao tuổi sẽ nhận lời chúc từ mọi người ngoại trừ người phối ngẫu (vợ hoặc chồng).

Trong nghi lễ, các thành viên trong gia đình sẽ giữ những mảnh lụa dài, thường là màu lam, gọi là khadag. Sau nghi lễ, đại gia đình cùng nhau thưởng thức bữa ăn đầu năm với các món cổ truyền làm từ bơ, sữa và thịt cừu. Thứ không thể thiếu trên bàn ăn là "kim tự tháp" bánh buuz, tượng trưng cho Tu Di Sơn (núi Sumeru).

Về trang phục, nếu như ngày thường, người Mông Cổ, đặc biệt tại các thành phố lớn, thường mặc đồ Tây. Tuy nhiên, vào dịp Tết, họ chuộng mặc trang phục dân tộc.  

Le Tet cau ky va 3 ngay dau tien trong nam moi cua nguoi Mong Co hinh anh 4
Người Mông Cổ thường mặc trang phục truyền thống trong ngày lễ, Tết. Ảnh: Gradon Architecture.

Trang phục dân tộc ngày Tết của người Mông Cổ đa dạng và nhiều màu sắc. Tuy đã cách điệu hóa cho phù hợp với cuộc sống hiện đại, phục trang vẫn khá phức tạp, bao gồm áo choàng deel, thắt lưng, ủng và các đồ trang trí. Kiểu đồ phụ thuộc vào độ tuổi và tình trạng hôn nhân của người mặc cũng như thị tộc của người đó.

Ví dụ, những cô gái trẻ thường quấn khăn đầu, cuộn tròn một chút về phía bên phải và để phần rìa buông xuống. Trong khi đó, những người phụ nữ đã lập gia đình cũng buộc như vậy nhưng không để lại rìa.

Ngoài ra, sự giàu có của mỗi gia đình thường được thể hiện qua đồ trang sức. Điển hình, những thiếu nữ Mông Cổ làm duyên khi tết nhiều bím tóc xung quanh trán mình bằng sợi ruy băng màu đỏ. Sợi dây luồn trong mỗi bím tóc được cài đá quý (ngọc lam), san hô hoặc kim loại (bạc).

Trước đây, một thời kỳ, chính phủ từng ngăn Tết Tsagaan Sar và cố gắng thay thế Tết này bằng một ngày nghỉ lễ khác gọi là "Ngày Mục dân Tập thể". Tuy nhiên, sau cách mạng dân chủ Mông Cổ năm 1990, người ta lại tiếp tục tổ chức Tết Tsagaan Sar.

Tết của người Bhutan diễn ra trong bao nhiêu ngày?

Ngoài Việt Nam, nhiều quốc gia khác cũng đón Tết Âm lịch như Hàn Quốc, Indonesia và Singapore. Mỗi nơi lại có một nét riêng thú vị. Liệu bạn có thể trả lời bao nhiêu câu hỏi?

#Mytour: Giấc mơ tuyết và chiêu chống lạnh âm 30 độ ở Trung Quốc

Mình từng mơ mộng về tuyết trắng từ lâu, vì thế mà chuyến đi ngắm tuyết đầu năm nay không thể nào quên trong đời tại tỉnh Hắc Long Giang, ở đông bắc Trung Quốc.





Kim Ngân

Bạn có thể quan tâm

Kinh nghiệm du lịch Du lịch

Sac thu bung tran tren hon dao lang man nhat Han Quoc hinh anh

Sắc thu bung tràn trên hòn đảo lãng mạn nhất Hàn Quốc

0 22 2

Hàn Quốc nổi tiếng bởi cảnh sắc tuyệt đẹp khi mùa thu tới. Trong đó, đảo Nami là một trong những điểm đến thu hút du khách nhất bởi những hàng cây thơ mộng ngập sắc lá vàng, đỏ.

Thien duong sac thu tuyet dep o vung dong bac nuoc My hinh anh

Thiên đường sắc thu tuyệt đẹp ở vùng đông bắc nước Mỹ

0 31 1

Sở hữu cảnh sắc mơ màng, bầu không khí trong trẻo trên những con đường ngập lá vàng, nhiều du khách tin rằng New England, Mỹ là nơi có mùa thu đẹp hơn bất kỳ nơi nào trên thế giới.