M

‘Nocturnal Animals’: Khi Tom Ford lần thứ hai làm đạo diễn

Tác phẩm điện ảnh thứ hai của nhà thiết kế thời trang lừng danh là câu chuyện về tình yêu và sự lừa dối, mất mát và lòng thù hận, trên nền là chủ nghĩa hiện sinh.

Thể loại: Tâm lý, giật gân
Đạo diễn: Tom Ford
Diễn viên chính: Amy Adams, Jake Gyllenhaal, Michael Shannon, Aaron Taylor-Johnson
Zing.vn đánh giá: 8/10

Không giống như nhiều nhà làm phim khác, Tom Ford bước chân vào thế giới điện ảnh khi bản thân đã là một tên tuổi lừng lẫy. Song, cái mác nhà thiết kế thời trang danh tiếng khiến ông phải hứng chịu không ít sự hoài nghi khi trình làng bộ phim đầu tay.

Do đó, thành công của A Single Man (2009) từng khiến cả thế giới có một cái nhìn khác hoàn toàn dành cho Tom Ford, cũng như xóa bỏ định kiến về việc giới thời trang chuyển sang làm điện ảnh.

Sự trở lại trong năm 2016 của Tom Ford sau tận bảy năm trời vắng bóng với Nocturnal Animals (tạm dịch: Mãnh thú trong đêm) tiếp tục đặt ra một câu hỏi: liệu ông có đem đến cho điện ảnh điều gì mới mẻ, hay rốt cuộc mình chỉ là một “one-hit wonder” với A Single Man?

‘Nocturnal Animals’: Khi Tom Ford lan thu hai lam dao dien hinh anh 1
Nocturnal Animals thuộc thể loại giật gân và là tác phẩm thứ hai do nhà thiết kế thời trang Tom Ford làm đạo diễn.

Được chuyển thể từ cuốn tiểu thuyết Tony and Susan (1993) của Austin Wright, Nocturnal Animals tiếp tục xoáy sâu vào những góc khuất phía sau vẻ ngoài hào nhoáng của giới thượng lưu tư bản, chủ đề mà Tom Ford đã khai thác khá thành công trong A Single Man.

Nhân vật chính của bộ phim là Susan Morrow (Amy Adams), bà chủ của một phòng trưng bày nghệ thuật giàu có ở Los Angeles, nhưng lại đang đứng bên bờ vực hôn nhân đổ vỡ.

Ở những cảnh quay đầu tiên, người xem trông thấy Susan lặng lẽ lái chiếc xế hộp tiến vào một căn biệt thự kín cổng cao tường, nơi mà hàng đêm cô vẫn phải chịu cảnh “chăn đơn gối chiếc” trong khi chồng mình đang ôm ấp người phụ nữ khác.

Chuyện phim tiếp tục khi Susan nhận được bản thảo một cuốn tiểu thuyết mang tên Nocturnal Animals được viết bởi Edward Sheffield (Jake Gyllenhaal), người chồng trước đó và cũng là mối tình đầu của cô.

Không sớm cũng chẳng muộn, món quà bất ngờ sau 19 năm không gặp lại trở thành đòn trời giáng xuống cuộc đời vốn đã lắm chông chênh của Susan. Bị ám ảnh bởi câu chuyện của Edward, cô mất ăn mất ngủ hàng đêm liền.

‘Nocturnal Animals’: Khi Tom Ford lan thu hai lam dao dien hinh anh 2
Nội dung của bộ phim được chia thành ba tuyến. Nhưng việc giản lược các chi tiết so với nguyên tác văn học giúp Nocturnal Animals rất dễ để theo dõi.

Lật mở từng trang sách, những ký ức về cuộc hôn nhân tan vỡ cũng lần lượt quay trở lại, khiến cô không khỏi có một cảm giác rằng, từng câu từng chữ trong sách là lời trách móc sâu cay mà người chồng cũ dành cho mình.

Điều bất ngờ là những gì mà Edward viết ra lại không có nhiều liên hệ trực tiếp đến cuộc tình giữa anh và Susan. Trái lại, câu chuyện của cuốn tiểu thuyết đưa người xem đến vùng West Texas hoang vu giữa màn đêm thinh lặng.

Ở đó, Tony Hastings (Jake Gyllenhaal) đang chở người vợ xinh đẹp (Isla Fisher) và cô con gái tuổi vị thành niên đi trên một quốc lộ vắng vẻ trong đêm tối.

Hành trình của gia đình anh không suôn sẻ khi họ vô tình chạm mặt một nhóm côn đồ gồm ba thành viên, đứng đầu là Ray Marcus (Aaron Taylor-Johnson). Sự nhu nhược và yếu đuối của Tony đã đẩy vợ và con gái anh vào tay những kẻ lạ mặt trong đêm đen.

Phần còn lại của cuốn sách tiếp nối sự kiện ấy, dõi theo hành trình đi tìm công lý của Tony với sự giúp sức của thám tử Bobby Andes (Michael Shannon).

Khi Tom Ford không muốn lặp lại chính bản thân

So với cuốn tiểu thuyết gốc, phần kịch bản do chính Tom Ford chấp bút đã gọt giũa khá nhiều tình tiết. Nên tuy bộ phim đi theo cấu trúc truyện trong truyện (story within story), nhưng nó không hề rối rắm mà rất dễ theo dõi.

Thực tế, Nocturnal Animals kể lại cho người xem ba tuyến truyện cùng lúc diễn ra song song: tuyến hiện tại về chuyện đời buồn chán của Susan Morrow, tuyến quá khứ về chuyện tình giữa cô với Edward, và tuyến giả tưởng về câu chuyện của Tony trong cuốn tiểu thuyết. Tương ứng từng tuyến chính là chủ đề mà Tom Ford muốn cài cắm: sự hối tiếc, sự trả thù và tội lỗi.

Phải nói rằng nhà làm phim vẫn giữ được lối dẫn truyện đầy quyến rũ từ tác phẩm cách đây bảy năm. Ba tuyến truyện trong Nocturnal Animals được lồng ghép với nhau nhịp nhàng thông qua những đoạn cắt cảnh hết sức uyển chuyển.

‘Nocturnal Animals’: Khi Tom Ford lan thu hai lam dao dien hinh anh 3
Tuy Tom Ford không để lại những hình ảnh biểu tượng, nhưng dấu ấn nghệ thuật trong phim của ông vẫn là khá rõ ràng.

Cách sắp đặt của đạo diễn cũng đầy dụng ý. Chẳng hạn như việc lựa chọn Jake Gyllenhaal cho cả hai vai diễn Edward và Tony, hay Amy Adams và Isla Fisher là hai nữ diễn viên vẫn thường xuyên bị nhầm lẫn ngoài đời thực. Chúng cho thấy những gì mà Susan tưởng tượng trong đầu khi đọc sách đều được gom nhặt từ chính những hình ảnh có thật trong cuộc đời cô.

Có lẽ sẽ hơi dư thừa khi nhận xét phim của Tom Ford rất đẹp. Nhưng từ phần thiết kế sản xuất, diễn viên cho đến trang phục trong Nocturnal Animals đều toát lên vẻ chỉn chu. Ngay cả một nhân vật phụ xuất hiện thoáng qua như vai diễn của Jena Malone cũng được chăm chút như một tín đồ thời trang lâu năm.

Giữa hai tuyến truyện thực và ảo cũng tồn tại sự tương phản dữ dội về mặt hình ảnh. Bối cảnh phù hoa ở Los Angeles nơi Susan sinh sống được tô vẽ bằng những mảng màu trắng, xám xanh lạnh lẽo đến vô hồn như chính sự trống rỗng bên trong cô. Còn ở phía đối diện là vùng West Texas hoang vu, nghèo nàn với những tông màu nóng và rực đến mức ngột ngạt, là nơi khởi nguồn của mọi tội ác.

Đáng tiếc thay, Nocturnal Animals tuy đẹp nhưng lại không gây được ấn tượng mạnh về mặt thị giác như A Single Man. Nói cách khác, bộ phim thiếu đi những chi tiết mang tính “signature” (dấu ấn) để người xem nhận biết đây là một tác phẩm của Tom Ford.

Có vẻ như trong lần thứ hai ngồi ghế đạo diễn, nhà thiết kế thời trang không muốn lặp lại chính mình nên đã chấp nhận “lùi một bước, tiến ba bước”. So với bộ phim đầu tay, Nocturnal Animals có phần kịch bản được xây dựng chắc chắn với tâm lý nhân vật phát triển rõ ràng và rành mạch.

Những phép ẩn dụ đầy khéo léo

Tận dụng cấu trúc truyện độc đáo của nguyên tác, Tom Ford muốn người xem tập trung vào câu truyện giả tưởng của Tony, từ đó làm nổi bật lên tâm lý của Susan cũng như mối quan hệ trong quá khứ giữa cô và Edward.

Theo thời gian, những chi tiết trong cuốn tiểu thuyết tuy không liên hệ trực tiếp đến Susan nhưng lại soi rọi vào cuộc đời cô như một phép ẩn dụ khéo léo. Ban đầu, hai tuyến truyện được xây dựng theo những thể loại khác nhau: phần của Susan thiên về chính kịch (drama); phần của Tony mang màu sắc phim neo-noir xen lẫn giật gân (thriller).

‘Nocturnal Animals’: Khi Tom Ford lan thu hai lam dao dien hinh anh 4
Đạo diễn Tom Ford trên trường quay với ngôi sao Amy Adams.

Nhưng càng về sau, không khí của bộ phim gần như hòa làm một. Những ranh giới giữa thực và ảo, từ màu sắc khung hình cho đến nhịp phim đều bị xóa nhòa. Đặc biệt, ở những trường đoạn cuối cùng, khi trái tim của Susan cùng chung nhịp đập với Tony, cũng là lúc cái kết trong cuốn sách Edward viết tặng Susan đã linh ứng với chính số phận mà cô đang phải gánh chịu.

Dù sinh trưởng tại Texas, nhưng Tom Ford lại tự nhận rằng mình là một con người “yếu đuối”, “nhạy cảm”, hoàn toàn khác biệt so với rất nhiều người dân nơi quê nhà. Chính vì vậy mà chủ đề “cô đơn”, “lạc lõng” (social alienation) được thể hiện rất rõ trong tác phẩm lần này của ông.

Tương tự như A Single Man, vị đạo diễn thấy được chính bản thân khi đọc cuốn tiểu thuyết gốc của Austin Wright, đặc biệt là qua hai nhân vật Susan và Tony.

Phần lớn thời lượng phim là khoảnh khắc Susan gặm nhấm nỗi cô độc trong căn biệt thự xa hoa bằng cách đọc sách của chồng cũ. Đó chính là cảm giác mà Tony phải trải nghiệm sau khi đánh mất vợ và con gái.

Cảnh giới thiệu mở màn đầy tranh cãi của Nocturnal Animals cũng là một phép ẩn dụ mà Tom Ford muốn đặt ra: đứng nhảy múa chậm rãi giữa khung hình là những người phụ nữ lớn tuổi trần truồng với thân hình quá khổ.

Theo ông, những người phụ nữ ấy là hình ảnh đại diện cho việc từ bỏ tất cả mọi lời đàm tiếu của xã hội để tận hưởng cuộc sống của chính mình. Có thể họ không được nhiều người xem là xinh đẹp, nhưng lại luôn giữ được nụ cười hạnh phúc nở rộ trên môi.

Đây là điều mà xuyên suốt bộ phim nhân vật Susan không hề có được. Trái lại, cô là tượng trưng cho sự hào nhoáng của giới thượng lưu: thành công, xinh đẹp, nhưng tâm hồn lại đang chết mòn.

Chuyện gì đã thực sự xảy ra? Đây có lẽ là câu hỏi quen thuộc mà khán giả thường đặt ra sau khi xem mỗi bộ phim của David Lynch. Vẫn còn một khoảng cách rất xa để có thể đặt Tom Ford ngang tầm với những bậc tiền bối.

Tuy nhiên, với những cố gắng trong tác phẩm điện ảnh thứ hai, Tom Ford đã thành công trong việc vượt qua chính mình để thực hiện một điều gì đó “to lớn hơn”, như lời ông chia sẻ.

Tại Oscar 2017, Nocturnal Animals có một đề cử tại hạng mục Nam diễn viên phụ xuất sắc dành cho Michael Shannon. Trước đó, Aaron Taylor-Johnson đã thắng giải tương tự tại lễ trao giải Quả cầu vàng hồi đầu tháng 1.

Oscar 2017: Liệu ai có thể cản bước ‘La La Land’?

Mùa giải thưởng điện ảnh 2016-17, “La La Land” gặp không ít đối thủ mạnh như “Moonlight” hay “Manchester by the Sea”. Nhưng bộ phim ca vũ nhạc xem ra sẽ giành thắng lợi chung cuộc.

Sơn Phước

Bình luận

Tin tức mới nhất