Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Zing.vn Tri thức trực tuyến

Phương thức giải quyết tranh chấp bằng hòa giải thương mại

Hoà giải thương mại là một trong những phương thức giải quyết tranh chấp thay thế khá phổ biến tại các quốc gia phát triển, với các ưu điểm vượt trội so với tố tụng tòa án.

Bà Nguyễn Thị Mai - Phó cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp, Bộ Tư pháp đã đưa ra những giải đáp xung quanh vấn đề này.

- Thực tiễn cho thấy hòa giải thương mại là một trong những phương thức giải quyết tranh chấp thay thế được áp dụng khá phổ biến trên thế giới. Vậy đâu là ưu điểm nổi trội của phương thức này?

- Có thể hiểu ngắn gọn đây là phương thức giải quyết tranh chấp mà các bên tự thỏa thuận và đưa ra các giải pháp giải quyết cho tranh chấp thông qua hỗ trợ của bên trung gian là hòa giải viên thương mại. Như vậy, không có sự can thiệp của cơ quan tài phán tòa án hay trọng tài thương mại. Hòa giải viên thương mại không giải quyết tranh chấp mà chỉ hỗ trợ 2 bên đạt được thỏa thuận, hòa giải thành công và không đưa ra phán quyết ràng buộc đối với 2 bên. Đây là điểm khác cơ bản giữa hòa giải thương mại và trọng tài thương mại, cũng chính là lý do khiến phương thức này rất phổ biến ở các nước phát triển.

Phuong thuc giai quyet tranh chap bang hoa giai thuong mai hinh anh 1
Bà Nguyễn Thị Mai - Phó cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp, Bộ Tư pháp.

- Với những ưu điểm đó, doanh nghiệp sẽ được lợi gì khi sử dụng hòa giải thương mại để giải quyết tranh chấp?

- Trước hết về lợi ích trước mắt, hòa giải thương mại sẽ giúp các bên tiết kiệm thời gian, chi phí cho doanh nghiệp. Như chúng ta biết, quy trình tố tụng thường kéo dài thời gian dài, có thể vài tháng hoặc hàng năm. Thậm chí, ngay cả sau khi có phán quyết, quyết định của tòa án hoặc trọng tài thương mại, bên thắng có thể cần đến cơ quan thi hành án dân sự để thi hành phán quyết đó. Trong khi đó, hòa giải thương mại không cần hai thủ tục này, hai bên chỉ cần giải quyết với nhau xem cần xử lý như thế nào đối với tranh chấp này.

Về lâu dài, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, các doanh nghiệp phát hành cổ phiếu, trái phiếu ra công chúng nhiều như hiện nay thì các giao dịch M&A diễn ra phổ biến và thường xuyên. Một khi doanh nghiệp dính vào các vụ kiện hoặc tranh chấp kéo dài, uy tín, thương hiệu, hình ảnh của doanh nghiệp sẽ bị ảnh hưởng rất lớn. Điều này sẽ tác động không nhỏ đến giá trị của doanh nghiệp khi cổ phần hóa, lên sàn chứng khoán hoặc thực hiện các giao dịch mua bán, sáp nhập.

- Sở hữu nhiều ưu thế như vậy nhưng tại sao phương thức này lại chưa phổ biến ở Việt Nam?

- Theo tôi, có hai nguyên nhân chủ quan và khách quan. Về nguyên nhân chủ quan, chúng ta đang thiếu một khung pháp lý cho hoạt động hòa giải, thiếu đội ngũ hòa giải viên được công nhận một cách chính thống, do đó không thể tư vấn doanh nghiệp sử dụng ai làm hòa giải viên cho mình. Tất nhiên, từ trước tới giờ không phải doanh nghiệp chưa sử dụng hòa giải thương mại. Qua nghiên cứu cho thấy, doanh nghiệp đã sử dụng phương thức này nhưng ở mức tự phát, mời những người quen biết đến để hòa giải các tranh chấp của mình.

Về nguyên nhân chủ quan, theo tôi, trước hết là sự hiểu biết của doanh nghiệp về hòa giải thương mại còn rất hạn chế. Hơn nữa, không chỉ riêng Việt Nam, theo nghiên cứu của các quốc gia trên thế giới, việc lựa chọn một phương thức cũng mang tâm lý của một dân tộc. Hiện nay, một số doanh nghiệp Việt Nam vẫn còn tâm lý ưu tiên lựa chọn tòa án hoặc trọng tài thương mại để giải quyết tranh chấp.

Phuong thuc giai quyet tranh chap bang hoa giai thuong mai hinh anh 2
Bà Nguyễn Thị Mai trong chương trình Kinh doanh và Pháp luật.

- Bộ Tư pháp đang chủ trì xây dựng Nghị định về Hòa giải thương mại. Trong quá trình lấy ý kiến đã nảy sinh một số quan điểm trái chiều về tiêu chuẩn hòa giải viên thương mại hay giá trị pháp lý của thỏa thuận hòa giải thành… Vậy các nội dung này đã được thống nhất chưa?

- Có lẽ đây là một trong những văn bản pháp luật mà chúng tôi nhận được sự đồng tình rất cao từ các cơ quan có thẩm quyền, các ban, ngành, chuyên gia cũng như cộng đồng doanh nghiệp và những người sẽ sử dụng dịch vụ hòa giải thương mại. 

Ngoài vấn đề tiêu chuẩn hòa giải viên, vấn đề giá trị của hòa giải thành cũng cần phải cân nhắc. Bởi giá trị của hòa giải thành sẽ quyết định doanh nghiệp sử dụng dịch vụ hòa giải hay không. Nếu hòa giải thương mại chỉ quy định các bên tự thỏa thuận và không có được sự hỗ trợ của các cơ quan có thẩm quyền trong việc công nhận và cho thi hành kết quả hòa giải thành thì chắc là, nó chỉ dừng lại ở sự thiện chí của các bên thôi. Khi đó, hiệu quả của hòa giải thương mại rất khó nâng tầm. Như tôi đã nói, rất mừng là trong Bộ luật Tố tụng Dân sự đã dành một chương và có quy định về việc ghi nhận kết quả hòa giải thành. Đây chính là cơ sở cho Dự thảo Nghị định về hòa giải thương mại ra đời.

Phuong thuc giai quyet tranh chap bang hoa giai thuong mai hinh anh 3
Toàn cảnh chương trình Kinh doanh và Pháp luật.

 

- Theo bà, nếu được ban hành, nghị định này sẽ có ý nghĩa, tác động như thế nào đối với các bên trong quá trình giải quyết tranh chấp thương mại?

- Nếu nghị định hòa giải được ban hành, doanh nghiệp sẽ có thêm một lựa chọn hiệu quả, tiết kiệm và bảo mật cho những tranh chấp phát sinh, nhất là trong bối cảnh tranh chấp phổ biến như hiện nay. Mặt khác, về phía xã hội, phương thức này sẽ góp phần tạo ra môi trường kinh doanh lành mạnh, ổn định và minh bạch hơn. Điều đó sẽ tác động trở lại đối với nền kinh tế, thu hút thêm đầu tư và tạo ra nhiều sản phẩm cho xã hội hơn.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng hòa giải thương mại cũng là phương thức giải quyết tranh chấp khá mới, cần có thời gian để thâm nhập và được sử dụng hiệu quả, đồng thời cần có sự ủng hộ lớn từ cộng đồng doanh nghiệp, cơ quan, ban, ngành.

Bài phỏng vấn trên được thực hiện trong khuôn khổ chương trình Kinh doanh và Pháp luật do Đài Truyền hình Việt Nam và Công ty Cổ phần Truyền thông ALO phối hợp thực hiện, với sự hỗ trợ của Tổng Công ty Khí Việt Nam - PV Gas. Chương trình được phát sóng vào 8h55 ngày 9/9, phát lại vào 14h ngày 10/9 trên kênh VTV2 - Đài Truyền hình Việt Nam.

Chương trình được cập nhật tại website kinhdoanhvaphapluat.com

Sơn Trà

Bạn có thể quan tâm

EVN Hanoi day manh tuyen truyen an toan dien mua mua bao hinh anh

EVN Hanoi đẩy mạnh tuyên truyền an toàn điện mùa mưa bão

0

Theo dự báo thời tiết, thủ đô Hà Nội sẽ tiếp tục có mưa dông do ảnh hưởng của rãnh áp thấp và hội tụ gió. Do đó, EVN Hanoi đã tích cực tuyên truyền về an toàn điện cho người dân.