M

'Sân khấu xã hội hóa mất phương hướng'

NSND Hồng Vân cho rằng muốn chấn chỉnh hệ thống sân khấu kịch xã hội hóa, cần một lộ trình có tâm, có tính khả thi cao.

- Chị nhận định tình hình khán giả năm nay như thế nào qua lượng khách đến xem các vở diễn tại Sân khấu Kịch Phú Nhuận và Sân khấu Kịch Superbowl dịp Tết Bính Thân vừa qua?

- Đến nay, lượng khán giả kém hơn mọi năm chút ít nhưng nói chung không thành vấn đề. Vở nào sống đến hết tháng giêng thì có thể tiếp tục “canh tác” quanh năm.

'San khau xa hoi hoa mat phuong huong' hinh anh 1

NSND Hồng Vân. Ảnh: Thanh Hiệp

Tại sàn diễn của tôi, các vở ăn khách đều có thể phát triển thành phần 2, phần 3, như Người vợ ma, Quả tim máu và nay là Xóm trọ 3D. Vấn đề là khán giả chọn “món” giải trí phù hợp với túi tiền và “khẩu vị” riêng nên hoàn toàn không có chuyện sân khấu này đóng cửa, họ sẽ ùa sang sân khấu khác để xem. Sự phân khúc khán giả của mỗi sân khấu giúp bầu show có thể đưa ra ước lượng cho sàn diễn của mình và chọn kịch mục phù hợp.

“Nước trôi thì bèo trôi”

- Năm qua, báo chí đã nói nhiều về việc sân khấu ngày càng khó khăn, một phần là do sự bùng nổ của game show,  truyền hình thực tế. Theo chị, đó có phải là nguyên nhân chính?

- Đó là một trong những khoảng tối của thị trường sân khấu trong năm 2015, nhất là sân khấu xã hội hóa. Tôi xác định rõ ràng rằng “nước trôi thì bèo trôi”, trôi được đến đâu hay đến đấy. Hiện tại, sân khấu Sao Minh Béo, Sân khấu Sen Việt của Lê Nguyên Đạt hay sân khấu Hoàng Thái Thanh với Thành Hội - Ái Như... đều đứng trước tâm trạng đó.

Nhà hát Kịch Sân khấu nhỏ TP HCM (5B Võ Văn Tần) năm nay tạm ngưng hoạt động. Nhìn nhà hát 5B đóng cửa, tôi tưởng tượng sau này, những sân khấu xã hội hóa của chúng tôi không thể nào tiếp tục hoạt động, cục diện mặt bằng nghệ thuật thật sự của TP HCM sẽ như thế nào? Vui gì trước cảnh “nước trôi thì bèo trôi”, do thiếu sự định hướng!

'San khau xa hoi hoa mat phuong huong' hinh anh 2

Để duy trì hoạt động, nhóm nghệ sĩ Nguyễn Khắc Duy chật vật tìm nhiều điểm diễn. Trong ảnh, một cảnh thuộc vở nhạc kịch Tấm Cám của nhóm này ở Nhà hát Bến Thành. Ảnh: Thanh Hiệp

Tôi nghĩ game show chỉ là bề nổi. Nhìn vào sự bùng nổ này, nhiều người tưởng mặt bằng nghệ thuật của TP HCM đang phát triển nhưng thật sự không phải vậy, nó đang bị lạm phát. Thử nghĩ nếu không còn những sân khấu như tôi kể trên, sau giai đoạn game show bùng nổ, nghệ thuật TP HCM sẽ còn lại gì? Thật sự xây quá khó còn đập thì quá dễ bởi đến một lúc nào đó, chúng tôi không còn sức nữa, sẽ buông tay!

- Như vậy, phải chăng sân khấu xã hội hóa đang phát triển một cách tự phát, không được sự định hướng đúng đắn?

- Nó thiếu sự chăm chút, quan tâm, chỉ đạo với chiến lược cụ thể để chúng tôi đi đúng quỹ đạo. Từ đó, một số nơi làm chệch hướng, chạy theo khán giả với nhu cầu giải trí, còn tác phẩm đỉnh cao thì dè dặt bởi thiếu vốn. Nếu có sự định hướng ngay từ đầu, các sàn diễn xã hội hóa không lao đao như hiện nay.

Một thực trạng rất rõ là ngân sách rót cho các đơn vị công lập quá nhiều nhưng hiệu quả từ sàn diễn của họ không cao. Trong khi đó, chúng tôi phải tự thân “sinh nở” những đứa con tinh thần cho sàn diễn của mình.

Gióng lên tiếng nói chung

- So với điện ảnh, nhiều đơn vị tự thân vận động, chẳng cần “bà đỡ”, bất chấp luôn cả sự cạnh tranh của truyền hình với bùng phát game show… thì tại sao sân khấu xã hội hóa vẫn “than vãn”?

- Phim chiếu rạp được đầu tư hệ thống chiếu hiện đại, địa điểm đẹp. Trong khi đó, hệ thống rạp của chúng tôi mấy chục năm rồi vẫn y như cũ. Đòi hỏi hiệu quả nghệ thuật thì ngôi nhà dành cho nghệ thuật phải tương xứng. Khi được phân bổ, hỗ trợ về rạp, trang thiết bị, chúng tôi không dám xin, chỉ mong được thuê rạp với giá phải chăng, được trợ vốn để mua rồi trả góp trang thiết bị nhưng có được đâu, chỉ là ước mơ. Sân khấu của chúng ta đang rất chông chênh nhưng dẫu vậy, tôi thấy có những nghệ sĩ rất can đảm, tự tìm sàn diễn, tự tạo vai diễn cho mình. Chẳng hạn, Trịnh Kim Chi vừa mới mở sân khấu và còn rất nhiều người vẫn tâm đắc tìm địa điểm.

Đầu năm, tôi nói những điều này không phải than vãn, thất vọng mà gióng lên một tiếng nói chung, mong tìm cách giải quyết, tìm hướng giải thoát cho sàn kịch.

- Ngoài vốn, khó khăn của sân khấu thường là vấn đề nhân lực, nhất là lúc game show bùng nổ. Sân khấu Kịch Phú Nhuận thời gian qua đã làm tốt khâu tự đào tạo nghệ sĩ trẻ. Đây có phải hướng đi chủ động để thoát khó của chị?

- Thật ra, đào tạo nhân lực không phải là công việc của sân khấu xã hội hóa. Sở dĩ chúng tôi chủ động làm việc đó là vì nhận thấy nó quá cấp thiết. Nghệ sĩ chạy sô quá nhiều, để gom đủ người tập một vở kịch là khó khăn vô cùng.

May mắn là tôi đã tiên liệu việc này cách đây khoảng 6 năm. Hiện học viên khóa 1 cách đây 5 năm đã tốt nghiệp, gần như trụ lại sân khấu chúng tôi. Về mặt nghệ sĩ trẻ, sân khấu Kịch Phú Nhuận không bị động nhưng gương mặt ngôi sao thì sân khấu nào cũng thiếu. May là bên chúng tôi còn có Minh Nhí, Anh Vũ và tôi, đàn em thì có Hòa Hiệp, Kha Ly, “Ốc” Thanh Vân...

Tuy nhiên, việc sân khấu tự đào tạo nhân lực không phải là biện pháp lâu dài vì đó là trọng trách của các trường. Tôi nghĩ việc đào tạo cần có sự liên thông với các sân khấu, nghĩa là nghĩ đến đầu ra. Chính vì không có sự liên thông này nên sinh viên ra trường thất nghiệp, tham gia các cuộc thi truyền hình thực tế tìm kiếm cơ may hoặc làm nghề một cách vụn vặt khiến nguồn thì đông mà người làm đúng nghề thì hiếm.

- Với cương vị đại biểu HĐND, phó chủ tịch Hội Sân khấu TP HCM, chị có kiến nghị gì để thay đổi thực trạng khó khăn đó?

- Kiến nghị, đề xuất nhiều nhưng chúng ta có thể làm được tới đâu khi mà cứ thiếu chiến lược toàn diện, thiếu nền tảng thoát khỏi sự trì trệ hiện tại? Bản thân tôi chỉ có thể canh cửa 2 sàn diễn với thương hiệu mà mình dày công vun đắp. Việc chấn chỉnh cả hệ thống sân khấu kịch xã hội hóa cần một lộ trình có tâm, mang tính khả thi cao. Bởi lẽ, nếu không sớm có sự thay đổi, rồi cũng đến lúc các sân khấu kịch sẽ cắm tấm bảng “Ở đây ngày xưa có diễn kịch!”.

Kêu mãi vẫn chẳng được gì!

NSND Hồng Vân cho biết khi đưa kịch vào học đường, chị chỉ xin mỗi tấm vé được nhà nước hỗ trợ 15.000 đồng. Giá vé đưa xuống các trường giảm, học sinh mới hưởng ứng, nguồn kịch mục theo đó cũng phong phú hơn để phục vụ.

“Có thể đưa kịch vào học đường thông qua hình thức nghệ sĩ đến trường diễn hoặc học sinh đến sân khấu kịch xã hội hóa xem. Đó cũng là cách tốt để ươm mầm cho thế hệ khán giả trẻ yêu kịch. Thế nhưng, kêu mãi vẫn chẳng được gì” - NSND Hồng Vân thẳng thắn.


http://nld.com.vn/van-hoa-van-nghe/san-khau-xa-hoi-hoa-mat-phuong-huong-20160219221901155.htm

Theo Thanh Hiệp/ Người Lao Động

Bình luận

Bạn có thể quan tâm

Phim chiếu rạp