Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Zing.vn Tri thức trực tuyến

Tái bản nghiên cứu về Phật giáo Hòa Hảo

Ra mắt lần đầu cách đây gần 50 năm, cuốn sách của cố Giáo sư Nguyễn Văn Hầu đã được trở lại với bạn đọc trong một diện mạo hoàn toàn mới.

Với sự hỗ trợ của gia đình tác giả, Nhận thức Phật giáo Hòa Hảo được Sai Gon Books và NXB Tôn Giáo tái bản từ bản in lần đầu do Hương Sen ấn hành vào năm 1969.

Ở lần tái bản này, ngoài Lời tựa, Lời bạt và 19 chương sách khảo luận công phu trí tuệ của cố học giả Nguyễn Văn Hầu, cuốn sách còn được bổ sung phần Phụ lục, gồm 6 bài viết cũng là những nhận xét khách quan của các nhà trí thức, học giả, triết gia, trong và ngoài nước như: Sơn Nam, Nguyễn Hiến Lê, Minh Chi, Phạm Cao Dương, Phạm Công Thiện...

Từ tiền thân là đạo Bửu Sơn Kỳ Hương, đến năm 1939 nền đạo học này được mang tên chính thức là Phật giáo Hòa Hảo - tức là Phật giáo ở làng Hòa Hảo (thuộc thị trần Phú Mỹ, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang ngày nay).

Như lời khẳng định của Đức Huỳnh Phú Sổ (hay còn gọi là Đức Huỳnh Giáo Chủ) thì “cốt lõi giáo lý của đạo Hòa Hảo chính là giáo lý của Phật Thích Ca” tuy cội nguồn ở Ấn Độ, nhưng đã được truyền đến nước ta vào những năm đầu Công nguyên, tức là một tôn giáo có truyền thống hơn 19 thế kỷ của một đạo dân tộc, hòa vận mệnh của mình vào vận mệnh của dân tộc.

Kể từ khi ra đời, chỉ trong một phần tư thế kỷ, Phật giáo Hòa Hảo đã có ảnh hưởng sâu rộng trong nhân dân Việt Nam. Điều gì đã tạo nên sự ảnh hưởng lớn này, nhất là khi đó Huỳnh Phú Sổ mới chỉ là một thanh niên 19 tuổi, học hành dở dang do vấn đề sức khỏe?

Trong cuốn sách của mình, cố Giáo sư Nguyễn Văn Hầu đã lý giải: “Để giải đáp thắc mắc ấy, chúng ta nhận thấy một cách rõ ràng rằng trước hết Đức Giáo Chủ đã nhận thức được thời cơ, đã nắm vững được mối mặc khải của lý thiên đình.

Kế đó Ngài đã biết nắm lấy nông dân trên một miền đất phì nhiêu là Hậu Giang để làm căn cứ và xuất phát điểm. Và sau cùng, Ngài đã hướng được đa số nhân dân quay về một mối. Thế là các điều kiện thiên thời, địa lợi, nhân hòa, Ngài đều có đủ trong tay”.

Ngoài những yếu tố kể trên, thêm một lý do làm cho Phật giáo Hòa Hảo phát triển trên hai phương diện thực chất và ảnh hưởng mà GS Nguyễn Văn Hầu chỉ ra: “Ngài có một căn bản giáo lý vững chắc: đem Tứ Ân dạy người tu tròn nhân đạo, lấy Tịnh Độ đưa tín đồ đến chỗ giải thoát trần lao. Ngài còn có tư tưởng tiến bộ trên căn bản quốc gia, dân tộc để đưa người ta đến một xã hội công bằng”.

Để thực hiện công việc truyền giáo, Đức Giáo Chủ đã đích thân viết ra Kệ Giảng. Chính nhờ Kệ Giảng đó mà phổ truyền một cách sâu rộng chủ trương canh tân phương pháp tu Phật của Ngài và nhờ đó mà hàng triệu người ngộ đạo và quay về với chân tính, tự tâm.

Tai ban nghien cuu ve Phat giao Hoa Hao hinh anh 1
Tác phẩm Nhận thức Phật giáo Hòa Hảo của cố giáo sư Nguyễn Văn Hầu.

Những tác phẩm của Đức Giáo Chủ viết ra, phần nhiều thuộc thể văn vần. Có thể kể những tác phẩm trường thiên sau đây của Đức Giáo Chủ: Sám Giảng Khuyên Người Đời Tu Niệm, Kệ Dân Của Người Khùng, Sám Giảng, Giác Mê Tâm Kệ, Khuyến Thiện, Những điều sơ lược cần biết của kẻ tu hiền.

Giáo sư sử học Trần Nguyên Bình đánh giá: “Đọc Thi Văn Sấm Giảng không ai bảo ai, mà người nào người nấy đều tin tưởng rằng, tuy nước nhà đương trải qua một hồi cực bĩ, nhưng sẽ có một tương lai huy hoàng xán lạn. Tác dụng của sấm giảng về điểm này thực vô cùng quan trọng.

Giữa lúc đất nước bị qua phân, giữa lúc lòng người chia rẽ, xã hội băng hoại đến cùng cực, giữa lúc những biến chuyển ở bên ngoài ảnh hưởng không mấy tốt đẹp đến nội tình đất nước, lòng người hoang mang mất tin tưởng ở vận mạng loài người, Phật giáo Hòa Hảo đã là một thứ dầu mầu nhiệm nuôi ngọn lửa lòng người cho người dân Việt”.

Là một công trình nghiên cứu đi từ điền dã, cuốn sách đã phác họa bức chân dung đầy đủ nhất về Phật giáo Hòa Hảo, từ lịch sử hình thành, phương thức hoạt động cho đến sức ảnh hưởng đối với cộng đồng trong nước lẫn thế giới.

Đặc biệt, trước mỗi chương sách, Giáo sư Nguyễn Văn Hầu đã sử dụng những câu thơ văn trích dẫn do Đức Huỳnh Giáo Chủ sáng tác; cùng với đó là lối viết mềm mại, linh hoạt, tổng hợp từ 3 lĩnh vực: tôn giáo, lịch sử và văn học; làm cho cuốn sách trở nên hấp dẫn, không còn tính khô cứng của một công trình nghiên cứu khoa học.

Gần nửa thế kỷ trôi qua, nhưng đặt trong bối cảnh xã hội ngày nay, với những  giá trị mà cuốn sách mang lại, Nhận thức Phật giáo Hòa Hảo đã không còn là cuốn sách đọc trong nội bộ cộng đồng Phật giáo Hòa Hảo mà nó đã mang tầm vóc lớn hơn.

Tác phẩm đã vượt không gian, thời gian để trở thành một tác phẩm cung cấp kiến thức một cách chi tiết và hệ thống cho tất cả những ai, kể cả những trí thức hàn lâm, muốn tìm hiểu về một nền Đạo mới được thành lập ở Việt Nam giữa đầu thế kỷ 20.

Cuộc tìm kiếm ‘dạng thần, hồn người' trên đất Việt

Bằng một nhãn quan sử học mang đậm dấu ấn cá nhân, Tạ Chí Đại Trường đã vẽ lại cuộc chuyển biến đầy màu sắc của thế giới thần linh trong dòng chảy tâm thức Việt.


Lê Đức

Bạn có thể quan tâm

Sách hay Xuất bản

Nguoi thay duc cao tu choi quan tuoc chua Nguyen hinh anh

Người thầy đức cao từ chối quan tước chúa Nguyễn

0 10

Sinh thời, ông lấy việc “trồng người” làm trọng, không màng vinh hoa phú quý nên dù được chúa Nguyễn vời ra giúp nghiệp trung hưng, ông từ chối mà nguyện làm thầy đồ nơi thôn dã.

Nguoi thay yeu nuoc duoc phong than hinh anh

Người thầy yêu nước được phong thần

0 206 2

Trân trọng tấm lòng yêu nước, vì giáo dục, vì nhân dân của ông, hương chức và người dân địa phương đã đệ đơn ra triều đình Huế xin cấp sắc phong cho ông làm thần Thành hoàng.

Vong tay nguoi thay hinh anh

Vòng tay người thầy

0 47

Tháng mười một chơi vơi, gọi khắp muôn nơi chim trời về lại. Để dệt bài ca cho một thời và mãi mãi. Từ vòng tay thầy - nơi tìm về của muôn nẻo yêu thương.

Con duong ngay xua chung toi cung toi lop hinh anh

Con đường ngày xưa chúng tôi cùng tới lớp

0 78 1

Men theo vệ cỏ non xanh mỡ màng, những bàn chân nhỏ rộn ràng tới lớp. Bỗng đâu, một đứa trong đám trẻ giật nảy mình.Thì ra, giọt sương sớm vừa rơi vào vai áo.