M

Trẻ thường dậy thì ở độ tuổi nào?

Đây là giai đoạn cơ thể chuyển từ một đứa trẻ thành người trưởng thành cả về thể chất và tâm lý. Quá trình này bắt đầu xuất hiện ở lứa tuổi 8-13 với bé gái, 9-14 với bé trai.

Theo thông tin trên website chính thức của Bệnh viện Nhi Trung ương, dậy thì được coi là sớm nếu xuất hiện trước 8 tuổi (bé gái) và 9 tuổi (bé trai). Quá trình này được coi là muộn nếu chưa bắt đầu ở tuổi 13 (nữ) và tuổi 14 (nam). Những nghiên cứu gần đây cho thấy dậy thì xuất hiện ngày càng sớm hơn, đặc biệt là ở các bé gái.

Dậy thì bao gồm sự tăng trưởng nhanh của cơ và xương, sự thay đổi hình dáng và kích thước cơ thể cùng với sự hình thành khả năng sinh sản.

Dậy thì ở bé gái

Quá trình này thường bắt đầu khi các bé được 10,5 tuổi.

- Dấu hiệu đầu tiên là ngực phát triển. Ngực nhú lên thành những cục nhỏ dưới núm vú, ở một hoặc cả hai bên. Những cục này có thể cứng và có kích thước khác nhau. Thời điểm này trẻ thường bắt đầu cao nhanh.

- Sau khoảng 6 tháng, lông mu xuất hiện (mặc dù ở một số trẻ, mọc lông mu lại là biểu hiện đầu tiên của dậy thì), rồi đến lông nách.

- Trong vài năm tiếp theo, ngực tiếp tục lớn lên, lông mu và cơ quan sinh dục ngoài tăng trưởng dần dần, dẫn tới kỳ kinh nguyệt đầu tiên. Thay đổi này thường xuất hiện vào 12,5-13 tuổi, khoảng 2 năm sau khi bắt đầu dậy thì.

- Cơ thể tiếp tục phát triển và toàn bộ quá trình dậy thì hoàn tất sau 3-4 năm, với ngực, quầng vú và lông mu phát triển như ở người lớn.

- Trong giai đoạn dậy thì, các bé gái thường cao trung bình 7-8 cm/năm, và đạt đỉnh điểm khi kỳ kinh đầu tiên xuất hiện. Trẻ thường dừng cao khoảng 2 năm sau khi có kinh.

Bảng tóm tắt những mốc thời gian chính trong giai đoạn dậy thì ở bé gái:

ĐỘ TUỔI

MỐC THỜI GIAN

DẤU HIỆU DẬY THÌ

10,5 tuổi

Bắt đầu dậy thì

Ngực nhú lên

Cao nhanh

11 tuổi

6-12 tháng sau khởi đầu

Mọc lông mu

Mọc lông nách

Cơ quan sinh dục ngoài tăng trưởng

12,5 tuổi

2 năm sau khởi đầu

Kỳ kinh nguyệtđầu tiên

Chiều cao đạt đỉnh điểm

13,5 -

14,5 tuổi

3-4 năm sau khởi đầu

Ngực, quầng vú và lông mu phát triển như ở người lớn

Hoàn tất dậy thì

14,5 tuổi

2 năm sau khi có kinh

Dừng cao

Dậy thì ở bé trai

Quá trình này thường bắt đầu muộn hơn ở con trai, trung bình là 11,5-12 tuổi.

- Dấu hiệu dậy thì đầu tiên là tăng kích thước tinh hoàn.

- Vài tháng sau, lông mu bắt đầu mọc.

- Lông mu, lông nách, tinh hoàn và dương vật tiếp tục phát triển.

- Nam đạt tốc độ tăng chiều cao tối đa chậm hơn nữ 2-3 năm. Hiện tượng này thường bắt đầu bằng bàn tay và bàn chân to ra, rồi đến cánh tay và cẳng chân, thân và ngực phát triển.

- Những thay đổi khác bao gồm giọng trầm hơn, cơ bắp to lên, có khả năng cương cứng và xuất tinh (đặc biệt là xuất tinh tự nhiên, còn gọi là 'giấc mơ ướt'). Ở một số em trai, ngực có thể phát triển.

- Những thay đổi trên vẫn tiếp tục, quá trình dậy thì hoàn thành sau 3-4 năm với lông mu, tinh hoàn và dương vật đạt kích thước như ở người lớn. Tiếp theo ngực và râu phát triển.

- Các bé trai đạt tốc độ tăng trưởng cao nhất chậm hơn các bạn gái, thường là khi lên 14 tuổi.

- Dậy thì ở cả hai giới đều liên quan tới ra mồ hôi nách, cơ thể có mùi, nổi mụn trứng cá.

 Bảng tóm tắt những mốc thời gian chính trong giai đoạn dậy thì ở bé trai: 

ĐỘ TUỔI

MỐC THỜI GIAN

DẤU HIỆU DẬY THÌ

11,5đến 12 tuổi

Bắt đầu dậy thì

Tinh hoàn tăng kích thước

Sau vài tháng

Mọc lông mu

Mọc lông nách

Dương vật phát triển

12,5 tuổi

6 tháng sau mọc lông mu

Bàn tay bàn chân to ra

Tay chân phát triển

Ngực và thânphát triển

Giọng trầm đi

Cơ bắp tăng

Cương cứng, Xuất tinh

14 tuổi

Đạt chiều caotối đa

15-16 tuổi

3-4 năm sau khởi đầu

Lông mu, tinh hoàn và dương vật đạt kích thước như ở người lớn

Ngực và râu phát triển

Dừng cao

* Những mốc thời gian nói trên chỉ mang tính tương đối, mỗi trẻ có nhịp độ phát triển riêng. 

BS Trần Thu Thủy

Bình luận

Bạn có thể quan tâm

Bệnh thường gặp