Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng
M

Triều Tiên khó xử với 10.000 nhà khoa học hạt nhân

Tương lai của gần 10.000 chuyên gia hạt nhân Triều Tiên vẫn còn là một ẩn số trong bối cảnh bán đảo cùng tên đứng trước triển vọng phi hạt nhân hóa.

Triều Tiên gần đây có nhiều bước đi bày tỏ thiện chí, hướng tới cam kết phi hạt nhân hóa.

Tuần qua, Bộ Ngoại giao nước này đã thông báo buổi lễ đóng cửa bãi thử hạt nhân Punggie-ri sẽ diễn trong khoảng 23-25/5, tùy vào điều kiện thời tiết. Các đại diện quốc tế và nhà báo từ 5 nước Anh, Mỹ, Nga, Trung Quốc và Hàn Quốc sẽ được mời đến giám sát sự kiện.

Những động thái trên làm tăng thêm hy vọng về tương lai hòa bình trên bán đảo, nhưng các bên cần thêm nhiều thời gian để giải quyết những bất đồng quan điểm nhằm hiện thực hóa mục tiêu phi hạt nhân hóa. Một trong những vấn đề hóc búa đang được đặt ra là tương lai của gần 10.000 nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên sẽ đi về đâu.

Không loại trừ khả năng vấn đề trên sẽ được đưa ra bàn luận trong cuộc gặp lịch sử giữa nhà lãnh đạo Kim Jong Un và Tổng thống Mỹ Donald Trump vào ngày 12/6 tại Singapore, theo tờ Korea Times.

Trieu Tien kho xu voi 10.000 nha khoa hoc hat nhan hinh anh 1
Ông Kim Jong Un (giữa) bước cùng các lãnh đạo chương trình nghiên cứu hạt nhân Triều Tiên tại một buổi lễ vinh danh các nhà khoa học. Ảnh: Yonhap

Chuyển "bộ não" hạt nhân ra nước ngoài?

Hiện chương trình vũ khí hạt nhân của Triều Tiên có khoảng 200 nhân sự cấp cao, gần 2.000 chuyên gia nghiên cứu và hơn 6.000 chuyên viên kỹ thuật, theo tờ Korea Times.

Chính phủ Trump kiên quyết yêu cầu Triều Tiên “phi hạt nhân hóa toàn diện, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược”. Để đạt được mục tiêu đó, nhiều chuyên gia cho rằng những nhà khoa học, “bộ não” của chương trình hạt nhân Triều Tiên, phải bị vô hiệu hóa.

Trong cuộc gặp tại Bình Nhưỡng ngày 9/5, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã đề nghị ông Kim Jong Un cân nhắc chuyển các nhà khoa học hạt nhân ra nước ngoài. Washington cũng muốn Bình Nhưỡng xóa toàn bộ dữ liệu họ thu thập được sau 6 đợt thử hạt nhân và từ các cơ sở nghiên cứu ở Yongbyon, tờ Asahi Shimbun tiết lộ.

Các bước đi này là một phần biện pháp cần thiết để phi hạt nhân hóa Triều Tiên. Kể cả khi Bình Nhưỡng từ bỏ bom hạt nhân và tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), Washington vẫn lo đối thủ tái khởi động chương trình vũ khí hạt nhân vì vẫn còn nắm giữ tri thức cần thiết. Nhiều nhà phân tích cũng lo ngại Triều Tiên lấy đây làm lá bài mặc cả cuối cùng, dễ dàng quay lại con đường cũ nếu không nhận được đầu tư nhiều như mong đợi. 

Trieu Tien kho xu voi 10.000 nha khoa hoc hat nhan hinh anh 2
Hình ảnh được hãng thông tấn trung ương Triều Tiên (KCNA) công bố tháng 3/2017, ông Kim Jong Un cõng một chuyên viên tham gia thử nghiệm tên lửa đạn đạo. Ảnh: Yonhap

"Tại thượng đỉnh Mỹ - Triều, vấn đề bàn luận chính có thể là vũ khí hạt nhân, ICBM, uranium và nguyên liệu hóa học của Triều Tiên. Tương lai của các nhà khoa học nước này sẽ được đề cập sau. Tôi nghĩ hai nước sẽ tiếp cận vấn đề một cách cẩn thận và chậm rãi", Chung Sung Jang, chuyên gia an ninh Hàn Quốc thuộc Viện Sejong, nhận định.

"Báu vật" ông Kim khó từ bỏ

Chấp nhận chuyển các nhà khoa học ra nước ngoài sẽ là một lựa chọn vô cùng khó khăn đối với nhà lãnh đạo Triều Tiên, đặc biệt khi ông xem giới chuyên gia hạt nhân không khác gì "báu vật" quốc gia.

"Chúng tôi chưa bao giờ nghe tin có nhà khoa học nào nhận án tử hình ở Triều Tiên. Ông Kim hiểu rõ thử sai là một phần tất yếu của khoa học", Choi Hyun Kyoo, lãnh đạo dự án tổng hợp các ấn phẩm khoa học về Triều Tiên NK Tech, trả lời New York Times. Ông Kim Jong Un đặc biệt quan tâm đến hình ảnh của giới khoa học nước nhà. Các sự kiện vinh danh thường xuyên được tổ chức sau mỗi bước đột phá quan trọng về công nghệ hạt nhân và tên lửa. 

Họ được chính quyền ưu ái như những người hùng, đại diện cho sự phát triển của đất nước. Năm 2015, đại lộ mang tên "Những nhà khoa học tương lai" với 6 làn xe được khánh thành ngay giữa thủ đô Triều Tiên. Dọc theo tuyến đường là những chung cư tiện nghi dành cho các nhà khoa học, kỹ sư cùng gia đình của họ. Bình Nhưỡng còn cho xây dựng một khu phức hợp nghiên cứu với hình dáng một nguyên tử, biểu trưng cho những thành tựu hạt nhân của Triều Tiên. 

Trieu Tien kho xu voi 10.000 nha khoa hoc hat nhan hinh anh 3
 Trung tâm khoa học và công nghệ Triều Tiên tại Bình Nhưỡng mang dáng vẻ như hạt nguyên tử. Ảnh: KCNA

Bị phong tỏa bởi cấm vận quốc tế, Triều Tiên vẫn nỗ lực đầu tư phát triển khoa học. Các nghiên cứu chuyên sâu đã được Triều Tiên nhập về từ Nhật Bản nhiều thập niên qua. Du học sinh được yêu cầu sao chép các nghiên cứu tại nước ngoài mang về quê nhà, theo chuyên gia về Triều Tiên Michael Madden.

"Khoa học Triều Tiên rất phát triển về các lĩnh vực luyện kim, cơ khí, và một số ngành hóa học", Joshua Pollack, chuyên gia tại Viện nghiên cứu quốc tế Middlebury (Mỹ), nói với New York Times.

Những bài học quá khứ

Muốn phi hạt nhân hóa hiệu quả thì các bên liên quan phải đảm bảo các nhà khoa học "thất nghiệp" không tiếp tục chế tạo vũ khí hủy diệt, tờ Korea Times nhận định.

Đầu thập niên 90 thế kỷ trước, Mỹ mở chương trình Hợp tác Giảm Đe dọa (CRT) tạo việc làm cho hơn 58.000 nhà khoa học vũ khí. Riêng trong lĩnh vực hạt nhân, CRT đã hỗ trợ khoảng 580 nhà khoa học có công ăn việc làm trong lĩnh vực công nghệ cao dân sự.

Trieu Tien kho xu voi 10.000 nha khoa hoc hat nhan hinh anh 4
Cơ sở nghiên cứu Yongbyon của Triều Tiên nằm ở phía bắc thủ đô Bình Nhưỡng. Đồ họa: CNN.

Trong giai đoạn 1945-1959, Mỹ cũng bí mật tiếp nhận gần 16.000 nhà khoa học, kỹ sư và chuyên viên kỹ thuật tên lửa từng làm việc cho phát xít Đức.

Nếu cuộc sống của các nhà khoa học sau phi phạt nhân hóa không được giám sát chặt, công nghệ hủy diệt hàng loạt có thể lan rộng vượt tầm kiểm soát.

Một ví dụ điển hình là nhà vật lý học hạt nhân người Pakistan Abdul Qadeer Khan, được mệnh danh là "cha đẻ" của bom hạt nhân Pakistan, theo Guardian. Vào năm 2004, ông thú nhận đã tuồn cho Triều Tiên, Iran và Lybia các bản thiết kế và thiết bị mẫu phục vụ nghiên cứu vũ khí hạt nhân trong những thập niên 80 và 90 của thế kỷ trước. Cơ quan điều tra của Liên Hợp Quốc năm 2008 cho biết mạng lưới buôn lậu tài liệu hạt nhân của ông Khan hoạt động ở 12 quốc gia. Ông bị giam lỏng tại gia đến năm 2009 thì được tòa án Pakistan tuyên bố vô tội. 

Triều Tiên 'lách' lệnh cấm vận quốc tế như thế nào Thông qua các công ty bình phong, hợp tác quân sự và tàu hàng ngụy trang, Triều Tiên vẫn thu được ngoại tệ bất chấp cấm vận nghiêm ngặt từ Liên Hợp Quốc.

Đại học Trung Quốc hạn chế tiếp nhận sinh viên Triều Tiên

Các đại học Trung Quốc từ chối hồ sơ xin nhập học của sinh viên Triều Tiên trong bối cảnh căng thẳng leo thang sau vụ phóng tên lửa mới đây của Bình Nhưỡng.

Tổng thống Hàn Quốc trao USB đặc biệt cho lãnh đạo Triều Tiên

Trong cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều vừa qua, Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae In đã tặng cho nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong Un một USB có chứa nhiều thông tin đặc biệt.

  • Liên Hợp Quốc

    Liên Hợp Quốc

    Liên Hợp Quốc là một tổ chức quốc tế có mục đích duy trì hòa bình và an ninh trên thế giới, phát triển các mối quan hệ hữu nghị giữa các dân tộc và tiến hành hợp tác quốc tế giữa các nước trên cơ sở tôn trọng nguyên tắc bình đẳng và quyền tự quyết của các dân tộc.

    • Thành lập: 26/6/1945
    • Thành viên: 193
    • Ngôn ngữ hành chính: 6 ngôn ngữ
    • Trụ sở chính: New York, Mỹ

    Website

  • The New York Times

    The New York Times

    The New York Times, một trong những nhật báo của Mỹ, được thành lập ngày 18/9/1851 bởi Henry Jarvis Raymond và George Jones. Năm 1896, Adolph S. Ochs đã mua lại Times khi thời báo đang gặp khó khăn về tài chính. Ông đã cải tiến Times với nhiều thành công đáng kể, biến Times thành một tờ báo nổi tiếng trên toàn thế giới với khẩu hiệu "All The News That's Fit To Print".

    • Ngày thành lập: 18/9/1951
    • Trụ sở: New York, Mỹ
  • Triều Tiên

    Triều Tiên

    Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên - còn gọi là Triều Tiên, Bắc Triều Tiên hay Bắc Hàn - là một quốc gia Đông Á trên phần phía bắc Bán đảo Triều Tiên. Ở phía nam, nước này giáp biên giới với Hàn Quốc, nước từng cùng là một quốc gia duy nhất với quốc hiệu là Triều Tiên cho tới tận năm 1945. Biên giới phía bắc đa phần giáp với Trung Quốc dọc theo sông Áp Lục và Đồ Môn. Bắc Triều Tiên và Liên bang Nga có chung biên giới dài chỉ 18.3 km dọc theo sông Đồ Môn ở góc đông bắc đất nước. Triều Tiên và Hàn Quốc về lý thuyết vẫn đang ở trong tình trạng chiến tranh sau thỏa hiệp ngừng bắn vào ngày 27/7/1953.

    • Diện tích: 120.540 km²
    • Dân số: 25,49 triệu (WorldBank, 2017)
    • Ngôn ngữ: Tiếng Triều Tiên
    • Thủ đô: Bình Nhưỡng
    • Mã điện thoại: 850
  • Nga

    Nga
    • Thủ đô: Moskva
    • Diện tích: 17.098.246 km2
    • Dân số: 144,5 triệu (WorldBank, 2017)
    • GDP: 1.577 tỷ USD (WorldBank, 2017)
    • Đơn vị tiền tệ: Rúp
    • Mã điện thoại: +7
    • Ngôn ngữ: Tiếng Nga
  • Anh

    Anh
    • Thủ đô: London
    • Diện tích: 243.600 km²
    • Dân số: 66,02 triệu (WorldBank, 2017)
    • Đơn vị tiền tệ: Bảng Anh
    • Ngôn ngữ: Tiếng Anh
    • GDP: 2.622 tỷ USD (WorldBank, 2017)
  • Đức

    Đức
    • Thủ đô: Berlin
    • Diện tích: 357.400 km2
    • Dân số: 82,7 triệu (WorldBank, 2017)
    • GDP: 3.677 tỷ USD (WorldBank, 2017)
    • Đơn vị tiền tệ: Euro
    • Mã điện thoại: +49
    • Ngôn ngữ: Tiếng Đức
  • Iran

    Iran
    • Thủ đô: Tehran
    • Diện tích: 1.745.200 km2
    • Dân số: 81,16 triệu (WorldBank, 2017)
    • GDP: 439,51 tỷ USD (WorldBank, 2017)
    • Đơn vị tiền tệ: Rial Iran
    • Ngôn ngữ: Tiếng Ba Tư

Thanh Danh

Bình luận

Bạn có thể quan tâm

Nga Anh Liên Hợp Quốc Đức Thế giới