Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Zing News nếu mạng chậm. Đóng

Zing.vn Tri thức trực tuyến

Xác chết bí ẩn ở ruộng ngô và tài xử án của Hà Tông Huân

Với tài xét xử của mình, tham tụng Hà Tông Huân đã phá được vụ án tưởng như đi vào ngõ cụt, giải oan cho dân làng Phùng Xá, huyện Thạch Thất, trấn Sơn Tây.

Theo sách Sơn cư tạp thuật, dưới thời Lê Hiển Tông, dân làng Phùng Xá, huyện Thạch Thất, trấn Sơn Tây (nay là Sơn Tây, Hà Nội), khi làm ngô, phát hiện thi thể chưa phân hủy hết trong chiến áo.

Xác chết giữa ruộng ngô

Qua thẩm tra, đó là xác người lính ở huyện Thạch Thất, ở Thăng Long, xin về thăm nhà từ mấy tháng trước. Biết tin, vợ anh lính một mực cho rằng dân làng Phùng Xá giết chồng mình để cướp của, nên nhờ một sinh đồ cùng làng thưa kiện lên tận tổng trấn Sơn Tây.

Nhận đơn kiện, trấn thủ Sơn Tây cho người về bắt dân Phùng Xá tra khảo. Dân làng không nhận tội nhưng không có bằng chứng ngoại phạm rõ ràng. Cuối cùng, không chịu nổi sự thúc bách khảo tra của sai nha, họ nhận liều, sau đó lại lên tận kinh thành kêu oan.

Nhận được đơn kiện, chúa Trịnh giao tham tụng Hà Tông Huân xử lý. Sau khi xem lại nội dung cáo trạng, ông quyết định mở cuộc điều tra từ đầu, tự mình xét hỏi các nhân vật liên quan.

Xac chet bi an o ruong ngo va tai xu an cua Ha Tong Huan hinh anh 1
Tranh minh họa Hà Tông Huân xử án. Nguồn: Báo Bình Phước.

Đầu tiên, ông sai người đưa vợ anh lính và viên sinh đồ đến nhà tra hỏi. Trước mặt Hà Tham tụng, cả hai khai họ không hề quen biết, chỉ vì sinh đồ thương tình đồng hương, cảnh vợ góa chồng thác oan nên ra tay giúp đỡ.

Khi Hà Tông Huân buộc phải dùng hình tra khảo, chị vợ chịu không nổi, ngỏ ý xin khai. Thỉnh thoảng, người này lại quay sang nhìn viên sinh đồ, khiến Hà Tông Huân càng sinh nghi. Ông không tra hỏi nữa, ra lệnh giam hai người lại, dặn thuộc hạ để ở chung phòng và bí mật theo dõi động tĩnh của họ trong đêm.

Cậu bé chết đi sống lại đỗ trạng nguyên và chuyện bán gió mua que

Từ cậu bé nghèo hiếu học, Vũ Duệ không ngừng vươn lên, trở thành trạng nguyên nổi tiếng trong lịch sử. Tấm gương ham học của ông còn được lưu truyền mãi đến hậu thế.

Sáng hôm sau, lính canh báo, hai người ôm nhau ngủ như vợ chồng. Chi tiết họ không biết nhau bị loại bỏ, Hà Tông Huân tin rằng hai người này có gian tình với nhau. Rất có thể vì tư tình , họ lập mưu giết hại anh lính. 

Để làm rõ nghi ngờ, Hà Tông Huân cho gọi viên sinh đồ, dõng dạc nói điều ông nghi hoặc rằng: “Nhà ngươi ngoại tình với vợ binh nhất, rồi lập mưu giết chồng người ta. Nay âm hồn chồng về tố giác với ta, liệu có thể trốn tránh được không?”.

Tham tụng ra tay, hung thủ lộ mặt

Viên sinh đồ ra sức biện bạch và kêu oan. Không bằng chứng, Hà Tông Huân tạm truyền lệnh bãi đường điều tra theo hướng khác.

Ông cho gọi viên chỉ huy của anh lính và hương trưởng làng anh sinh đồ để hỏi thông tin. Họ khai rằng vào thời gian anh lính xin về thăm nhà, viên sinh đồ rời làng ra đi.

Có thêm một số thông tin quý giá, Hà Tông Huân liền sai người hỏi chủ các quán trọ trên đường từ làng của anh lính đến Phùng Xá. Khi hỏi đến chủ quán trọ làng Phùng Xá, con gái bà chủ nhận ra mặt viên sinh đồ.

Cô này kể rằng khoảng mấy tháng trước, anh lính từ kinh đô về làng, còn người học trò từ làng lên kinh đô. Hai bên gặp nhau trong quán. Uống trà xong, mỗi người đi một hướng khác nhau. Đến hôm sau, lại thấy người học trò qua đây. 

Lời nói của cô gái cho thấy viên sinh đồ không chỉ quen anh lính mà còn là người cuối cùng gặp nạn nhân. Mọi nghi ngờ hung thủ đổ dồn về phía viên sinh đồ.

Hà Tông Huân thăng đường xét xử, phân tích thấu đáo mọi lẽ khiến sinh đồ yếu lý dần, phải cúi đầu nhận tội, cung khai tất cả.

Theo lời khai của tên sinh đồ, sau khi anh lính nhập ngũ, vợ anh ta và hắn đã lén lút tư thông. Mối tình vụng trộm đi quá xa. Vợ anh lính vì mê say người tình nên bảo tên sinh đồ hại chồng, ả sẽ về sống bên hắn trọn đời.

Xac chet bi an o ruong ngo va tai xu an cua Ha Tong Huan hinh anh 2
Bia ký của Hà Tông Huân. Ảnh: Tư liệu.

Tên sinh đồ nghe lời, lên đường tìm gặp rồi hạ sát anh lính. Trên đường đi tới làng Phùng Xá, hắn tình cờ gặp anh lính về thăm nhà, cũng đang ngồi nghỉ ở đấy. Anh lính nhận ra người làng, vui vẻ đến bắt chuyện, hồ hởi hỏi thăm.

Sau khi chia tay, viên sinh đồ vờ đi một quãng, theo lối tắt chạy đón đường giết chết anh lính. Gây án xong, hắn kéo xác anh lính giấu vào ruộng ngô, rồi quay lại quán Phùng Xá nghỉ ngơi trước khi về làng.

Mấy tháng sau, nghe biết xác anh lính được phát hiện, viên sinh đồ bàn với ả nhân tình đâm đơn kiện dân làng Phùng Xá, lái hướng điều tra của quan phủ.

Sau khi làm rõ chân tướng vụ án, Hà Tông Huân quyết sửa bản án mà Trấn thủ Sơn Tây đã tuyên, minh oan cho dân làng Phùng Xá và trị tội tên sinh đồ.

Vua Lý Thái Tông ban hành luật Hình Thư Hình Thư là bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta, ra đời năm 1042, dưới thời vua Lý Thái Tông.

Hà Tông Huân (1697-1766) sinh ra tại làng Vàng, xã Kim Thành, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa. Năm 1724, đời vua Lê Dụ Tông, ông đỗ bảng nhãn.

Dưới thời Hậu Lê, Hà Tông Huân làm quan, trải qua 5 đời vua, được trao những trọng trách khác nhau. Ông là một trong 5 vị nguyên lão đại thần thời Lê Hiển Tông.

Năm 1760, khi tình hình Đàng Ngoài yên ổn, ông về hưu, được gia phong hàm Thiếu Bảo, tước Huy Quận công, lúc này đã 64 tuổi. Năm 1766, Hà Tông Huân qua đời, thọ 70 tuổi, được tôn hàm thái phó.

Nhận xét về Hà Tông Huân, sử gia Phan Huy Chú viết: "Ông bụng dạ thản nhiên, rộng rãi, không câu nệ việc nhỏ nhặt. Khi thi thố, những công việc to tát gì cũng xong. Ở triều hơn 30 năm, làm tướng văn, tướng võ, công danh hiển hách, lại thích tác thành người hậu tiến, học trò của ông đỗ đạt rất nhiều".

8 tuyên thệ lưu truyền sử sách của đế vương nước Việt

Từ nhiều thế kỷ trước, tuyên thệ được xem là một trong những nghi lễ quan trọng. Đây là dịp các đế vương thể hiện tấm lòng vì nước, vì dân của mình.

Nguyễn Thanh Điệp

Bạn có thể quan tâm

Giáo dục

01:50 Mot met dai bao nhieu? hinh anh

Một mét dài bao nhiêu?

0

Trước khi ra đời đơn vị đo tiêu chuẩn thống nhất, các nhà khoa học xác định độ dài một mét như thế nào?

Chon tuoi xong dat the nao cho dung? hinh anh

Chọn tuổi xông đất thế nào cho đúng?

0 2

Theo sách “100 điều nên biết về phong tục Việt Nam”, xông đất là người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa.

Nguoi dan ong 75 tuoi tot nghiep lop mua ballet hinh anh

Người đàn ông 75 tuổi tốt nghiệp lớp múa ballet

0

Ông Bernard Bibby ở Sittingbourne (Kent, Anh) quyết định học bộ môn nghệ thuật dành cho phái đẹp - ballet. Câu chuyện này liên quan người vợ quá cố của ông.